Dogru kaynak Dogru kaynak Video Dogru kaynak Dogru kaynak

ZAMRLER

dogrukaynak dev-Ders » Dil ve Anlatm » ZAMRLER
Hit : 1992
Tarih : 06 Kasım 2012 18:19
Yükleyen : Paylasimci
Oy Ver (1/2028) :
ZAMRLER ( ADILLAR)

ZAMR (ADIL)

Zamir eitleri
1. ahs Zamirleri
2. Dnllk zamiri
3. aret zamirleri
4. Belgisiz zamirler
5. Soru zamirleri
6. lgi zamiri
7. yelik zamiri


YAPI BAKIMINDAN ZAMRLER
1. Basit Zamirler
2. Birleik Zamirler
3. beklemi Zamirler
4. Ek Hlindeki Zamirler
ZAMRLER

Zamir:smin yerini geici olarak tutabilen, isim gibi kullanlabilen, isim soylu kelimelerle baz eklere zamir denir.
Ahmetten rendim ondan rendim
Kitab grdn m bunu grdn m
renciler dar kt hepsi/herkes dar kt.
Zamirlerin zellikleri
1. sim soyludur.
2. Bir ya da birden fazla ismin yerini tutarlar. Onlar renmek iin de kullanlrlar.
3. Anlamdan ok grev yn ar basar.
4. simlerin yerini geici olarak tutarlar.
5. sim ekim eklerini (hl, iyelik, oul ekleri) genellikle alabilirler.
6. Tekil ve oul ekilleri vardr.
7. Dolaysyla cmlede isim gibi kullanlabilirler.
8. Cmlede tek balarna grev stlenebilirler.
9. Birok sfat, zamir olarak da kullanlabilir.Zamir eitleri
Zamirler, isimlerin yerini tutma ekillerine ve yerini tuttuklar isimlere gre eitlere ayrlrlar:
1. ahs zamirleri
2. Dnllk zamiri
3. aret zamirleri
4. Belgisiz zamirler
5. Soru zamirleri
6. lgi zamiri
7. yelik zamiri
1.ahs Zamirleri

ahs isimlerinin yerine kullanlan zamirlerdir-ben, sen, o, biz, siz, onlar, bizler, sizler. -Tamlayan eki (ilgi hl eki)ni alabilirler; iyelik eklerini almazlar.
Bu durumda ahs zamirleri tamlamalarda ancak tamlayan olarak kullanlabilirler.
Bu tamlamalarda sonradan tamlayan debilir. nk tamlanandaki iyelik ekleri zaten ahs anlam tamaktadr:
Benim kalemim, senin defterin, onun antas, bizim okulumuz, sizin snfnz, onlarn baheleri, bizlerin kaygs, sizlerin iyilii-
kalemim, defterini al, antas, okulumuz, snfnz, bahelerine bak-
Bu tr tamlamalarda tamlayan vurgulanmak istenirse drlmez:
ocuklar yalnz sizin sznze inanrlar. (Bakasnn deil, senin. Burada sizin kelimesi atlrsa cmle baka trl anlalr.)
Biz bugn senin misafiriniz. (Bakasnn deil, senin.)
Tamlayan atldnda yanl anlalma olacaksa atlmaz:
ocuklar yalnz sizin sznze inanrlar. (Burada sizin kelimesi atlrsa cmle baka trl anlalr.)
Onun eyalarn bize getir. Eyalarn bize getir
Senin doum tarihini bilen yok mu Doum tarihini bilen yok mu
Onun yarmada birinci olduuna sevindim.
ben ve sen zamirleri ynelme hl eki aldklarnda ses deiiklii meydana gelir:
Ben bana
Sen sana
sen yerine sayg ve incelik olsun diye siz de kullanlr. Tabi bu durumda yklem de oul olmaldr.
Siz bu olay grmediniz mi
Bbrlenmek amacyla ben yerine biz kullanlabilir:
Bylelerinin hakkndan gelmesini biliriz biz.
2. Dnllk zamiri

ahslar pekitirerek bildiren ve fiildeki iin, zne tarafndan bizzat yapldn ya da yapana dnn bildiren zamirdir. ahs zamiri olarak da bilinir-
Dnllk zamiri kendidir.
Bu zamir dier zamirlerden farkl olarak btn iyelik eklerini alabilir. yelik eklerini zerine hl ekleri getirilebilir.
Kendi-m-de
Kendi-n-den
Kendi-si-n-i
Kendi-miz-in
Kendi-niz-le
Kendi-leri-n-ce
yelik eki almadan tamlayan olabilir. Bu durumda belirtili isim tamlamas saylr:
Kendi elim
Kendi arkadan
Kendi babas
Kendi evimiz
Kendi okulunuz
Kendi fikirleri
zneyle (isim veya zamir) birlikte, pekitirme grevinde (bizzat anlamnda) kullanlr:
Saide Hanm, bir kitap okuyordu. Ban kaldrd, kocasn szdkten sonra:
-Siz kendiniz de inanmyorsunuz ya! dedi.
-Ama, inanlr eyler mi (Memduh evket Esendal; Saide)
Ben kendim de yaparm.
Vali Bey, kendisi emir vermi.
O kendisi okusun.
Evi siz, kendiniz grmelisiniz.
Fiilin zneye dnn bildirir:ocuk kendisi ykanm.
Tamlama hlinde ve tek bana yaplan bir ii anlatmak iin kullanlabilir:
Yzlerce defa kendi kendime sorduum bu suale iimizdeki yank, hicranl sesten ayni cevab alyordum-
Tabiatn pek nafile yere bana verdii bu genlik hazinesinin kendi kendine tkenip gittiine szladm-
3. aret zamirleri

simlerin yerini iaret yoluyla tutan zamirlerdir. yelik eki almazlar; dier isim hl eklerini alabilirler. Dolaysyla isim tamlamalarnda ancak tamlayan olabilirler. bundaki, burada, onlarla, undan, tekiler-
bunun rengi, burann havas, onlarn evi, tekinin bahesi-
Balca iaret zamirleri unlardr:bu, u, o, bunlar, unlar, onlar, teki, beriki, bura, ura, ora, buras, uras, oras, bylesi, ylesi, ylesi-
Bunu kim yapt
unda ne var
Benim kitabm o deil.
Bunlar size ait.
unlar da sizin olsun.
Onlar kime kald
tekini bana ver.
Beriki sende kalsn.
Bura bana pek yabanc gelmedi.
ura nasl
Ora daha iyi.
Buras da fena deil.
uras yakn saylr.
Oras ok uzak.
Bylesi, insan rahatsz eder.
ylesi de doru olmaz ki.
ylelerinden her zaman kaarm.bu, u, o, teki, beriki, bylesi, ylesi, ylesi kelimeleri eitli grevlerde kullanlr: bu-iaret zamiri Bunu biliyor musun
iaret sfat Bu bilgiyi nereden aldn
u-iaret zamiri unu grmtm.
iaret sfat u eyalar tayalm.
o-ahs zamiri O bu akam ge gelecek.
iaret zamiri O benim elmam.
iaret sfat O elma benim.
Aadaki kelimeler de hem iaret zamiri hem de sfat olarak kullanlabilir.
teki tekini bana ver. teki kitab ver.
Beriki Beriki sende kalsn. Beriki kaset sende kalsn
Bylesi Bylesi, insan rahatsz eder. Bylesi davranlar.
ylesi ylesi de doru olmaz ki. ylesi bir tarzla yapmak.
ylesi ylesinden her zaman kaarm. ylesi insanlardan. Bu kelimelerin sfat m zamir mi olduklarn anlamak iin u sorular sorarz- smin yerini mi tutuyorlar, yoksa ismi niteliyor ya da belirtiyorlar m
Zamirler ismin yerini tutar; sfatlar isimle birlikte kullanlr.
Tekilleri ve oullar var m
Sfatlarn oullar yoktur; zamirlerinse vardr.
Hl eklerini alyorlar m
Sfatlar hl ekleri almaz, zamirler alr.
4. Belgisiz zamirler

Birden fazla simin yerini tutan ya da hangi ismin yerini tuttuu aka belli olmayan zamirlerdir. Bunlarn ou, belgisiz sfatlara ekim eki (3. ahs iyelik ekleri) getirilerek yaplr. Sfatla ilgisi olmayanlar da vardr.
biri, birisi, hepsi, kimi, kimisi, hepsi, tamam, herkes, kimse, hi kimse, ou, bazs, birka, biraz, birou, bakas, her biri, teberi, ey-
Belgisiz sfattan yaplanlar-birka-, baz-lar, bir-i, pek o-u, pek az-, baz-s, tm-, btn-, bir ksm-, her bir-i, baka-s, hibir-i-
filn kelimesi de olduu gibi hem sfat hem zamir olarak kullanlr.
Hepsini tekrar ardlar.
Kimi de gelmeyi hi dnmedi.
Buraya hepsinin gelmesi gerekiyordu.
Tamamndan sen sorumlusun.
Herkes byle dnmez.
Kimse senin gibi olamaz zaten.
ardan ne kadar teberi aldn
Birka dn de gelmiti.
Bazlar bu sabah gelmeyi dndler.
Biri yer biri bakar; kyamet ondan kopar.
nsanlarn pek ou bu konuda bilinsizdir.
alanlarn pek az hak ettiini alr.
Bazs da hep madurdur.
Elindekilerin tmn yere brak.
Btnn grmeden bir ey diyemem.
Bir ksmn grmekle karar verilmez.
Her biri ayr zellikler tar.
Bakasnn yerine konuamam.
Hibiri bunu uygun grmez.
Falann filnn ne dedii nemli deil.
Kendisine bir ey syleyecektim.Baz ikilemelerde ikinci ve anlamsz olan kelime zamirdir. Para mara istemem.
Kalem malem alacam.Belgisiz zamirlerin de sfatlardan ayrt edilme yolu btn zamirlerde (zellikle iaret zamirlerinde) olduu gibidir. Zaten belgisiz zamirler ek alm olduklar hlde sfat olarak kullanlamazlar. Belgisiz zamirler isim tamlamasnda hem tamlayan hem de tamlanan olabilir: rencilerin pek ou
Pek ounun velisi
Adamn kimsesi yoktu
Kimsenin iine karmam.
5. Soru zamirleri

Soru yoluyla isimlerin yerini tutan zamirlerdir. Cmledeki soru anlam soru zamirleriyle de salanr.
ne, kim, hangisi, nere, ka
Yannda ne getirdin
Bunlar sana kim anlatt.
zellikleri ve rneklerSoru zamirleri cmleye soru anlam katar, ama baz durumlarda soru cmlesi yapmaz. Kimin geldiini bilemem.
Hangisini istediini anlamadm.hangi ve ka sfatlar iyelik eki alarak zamir olular. Hangisi sizinle geldi
Sorularn ka cevaplandSoru zamirleri hl eklerini alabilir. Buraya nereden geldiniz
Nereden gelip nereye gidiyoruz
Burada kimi bekliyorsun
Bu masa neden yaplm(tahtadan)Soru zamirleri isim tamlamasnda tamlayan da tamlanan da olabilir. Kimin yannda bozuk para var
Bu da neyin nesi
Bizim neyimiz eksik
6. lgi zamiri
-Belirtili isim tamlamasnda taml*****n yerine kullanlr.
-Tamlayan eklerinin zerine gelir.
-Ek hlindeki tek zamirdir. -ki
-Eklendii kelimeye bitiik yazlr ve bir ismin (taml*****n) yerini tutar.
-Byk ve kk nl kurallarna uymaz; sadece ki ekli vardr:
benim kalemimbenimki
onun elionunki
Orhann puanna nazaran Hakannki daha yksek.
Cemalin defteri seninkinden daha dzenli.Trkede tane ki vardr:
a. ki Balac
Sadece ki biimi vardr.
Kendinden nceki ve sonraki kelimelerden ayr yazlr.
Trke deil, Farsa bir balatr ve Trke cmle yapsna aykr olarak kullanlr.
ki ile balayan bir ara cmle asl cmlenin iinde ksa izgiler arasnda verilebilir:
Bu ezanlar -ki ahadetleri dinin temeli-
Yamur yamad ki mantarlar ortaya ksn.
Bir ey biliyor ki konuuyor.
b. -ki lgi Zamiri
Eklendii kelimeye bitiik yazlr ve bir ismin (taml*****n) yerini tutar.
Byk ve kk nl kurallarna uymaz; sadece ki ekli vardr:
senin kaleminseninki, Alinin eliAlininki, onun dncesionunki-
c. -ki Yapm Eki
simlere eklenerek yer ve zaman bildiren sfatlar treten ektir.
Zaman bildiren kelimelerin sonuna dorudan eklenirken, yer bildiren sfatlar tretirken -dE hl ekiyle birlikte kullanlr.
Sadece ki ve az da olsa k ekilleri vardr:
bu ylki snav, yarnki ma, dnk film, bugnk aklm-
masadaki kitaplar, duvardaki saat, evdeki hesap-

7. yelik zamiri

yelik ekinin ta kendisidir. Her dil bilgisi kitab bunu zamir olarak almaz. sim tamlamasnda tamlayan kullanlmad takdirde tamlanandaki bu eklere iyelik zamirleri denir.
kitab-m, kitab-n, kitab-, kitab-mz, kitab-nz, kitap-lar
masa-m, masa-n, masa-s-, masa-mz, masa-nz masa-lar
su-y-um, su-y-un, su-y-u, su-y-umuz, su-y-unuz, su-lar
ne-y-im, ne-y-in, ne-y-i/ne-s-i, ne-y-imiz, ne-y-iniz, ne-leri

YAPI BAKIMINDAN ZAMRLER

Yap bakmndan zamirler drde ayrlr:
1. Basit Zamirler
Kk hlindeki zamirlerdir:
Ben, sen, o, biz, siz, onlar, bu, u, o, bunlar, unlar, onlar, hepsi, ou, birisi, hangisi, ka, bazs-

2. Birleik Zamirler
Birden fazla kelimeden oluan zamirlerdir.
Hibiri, birtakm, br-

3. beklemi Zamirler
Birden fazla kelimenin deiik yollarla bekleerek oluturduklar zamirlerdir.
teki beriki, falan filn, undan bundan, herhangi biri, ne kadar-

4. Ek Hlindeki Zamirler
lgi ve iyelik zamirleri ek hlindedir.
Benimki, kalemimiz


Yorumlar

Adınız :

E-Mail Adresiniz :

Yorumunuz :

Yorum yapılmamış.
Benzer Belgeler