Dogru kaynak Dogru kaynak Video Dogru kaynak Dogru kaynak

Mayoz blnme

dogrukaynak dev-Ders » Biyoloji » Mayoz blnme
Hit : 2236
Tarih : 08 Ekim 2010 18:19
Yükleyen : Paylasimci
Oy Ver (1/2075) :
MAYOZ B**NME
Hcrede kromozom saysnn yarya indirgenmesi amacyla yaplan blnmeye mayoz veya redksiyon blnme deniir. Mayoz blnmenin amac gerekte bir oalma deil, aksine eeysel rekombinasyonlar ve bunun sonucunda biyolojik eitlilii meydana getirmektir. Birbirini takibeden iki blnme eklinde olan mayozun birinci blmnde kromozom says yarya iner, ikinci blmnde ise tipik bir mitoz blnme meydana gelir.



NTERFAZ I

Mitoz blnmede olduu gibidir. Genetik materyal ve organeller kendini eler.

PROFAZ I

Kromotin iplikler ksalp, kalnlar ve belirgin kromozom eklini alr. Kromozomlar zerindeki kromerler belirgin hale gelir. Bu evreye Leptoten de denir. ekirdek zar yava yava erir ve sentrozomlar kutuplara doru hareket eder.Homolog kromozomlarn her bir iftinin yan yana gelip ve birbirinden ayrlmadan kalmalarna zigoten denir. Homolog kromozomlardaki bu protein eksenler birbirine enine protein kprlerle balanarak ok salam synaptonemal kompleksleri olutururlar. Yapsnda 4 kromotid bulunan bu komplekslere tetrad bu olaya da sinapsis denir. birinci profazn bu evresine ise Zigoten ad verilir. Sinaps srasnda kromozomlar hem ksalp hem de kalnlarlar. bu evreye de Pakiten de denir. Bu srada ok nemli bir olay olan krossing over balar.

METAFAZ I

Mitozda bir ift ikiz kromotid ihtiva eden homolog kromozomlardaki her bir kromozomun hcrenin ekvator tablasn a hareket etmesine karlk, mayoz blnmede ekvator tablasnda yer alan kromozomlar 2 homolog kromozom ifti halindedir ve her birinde ikier hibrid kromotid bulunmaktadr.

ANAFAZ I

Bu safhada profazn ortalarnda birbirine sinaps yapan homolog kromozomlar birbirinden ayrlmaya balarlar.Hibrid kromotidleri ihtiva eden her bir kromozomun i ipliklrine taklp kutuplara doru hareket etmesiyle birinci anafaz son bulunur.

TELOFAZ I

Bu safha tmyle mitoza benzer tek fark ise mitozda yeni teekkl eden ekirdekte ana hcreninkine eit sayda kromozom bulunmasna karlk mayoz blnmede bu kromozom says yarya inmitir. Mitoz blnmedeki her bir kromozom bir kromotid kromozomdur. Halbuki mayozdakiler bir ift hibrit kromatid ihtiva eden kromozomlar halinde bulunurlar.

Mayoz II

Profaz II

Birinci blnmenin telofoz ile ikinci blnmenin arasnda bir dinlenme devresi olmadan ekirdek zar paralanr. Birinci i iplikiklerinin dorultusunu dik yeni i iplikikleri oluur.

Metafaz II

Her oul hcrenin haplod (n) kromozomu ekvatoral dzlem zerinde dizilir. Bu evrede kromozomlar ikili grlr.

Anafaz II

Ekvatoral dzlem zerinde dizilmi olan diatlar sentromerlerinin uzunlamasna blnmesiyle birbirinden ayrlrlar. Her kromatid anafaz kromozomu halinde kutuplara ekilir.

Telofaz II

Kromozomlarn helezonlar alr, dolaysyla grnmez olurlar. ekirdek zarlar oluur sitoplazma blnr. Bylece bir hcreden 4 tane haploid hcre meydana gelir.

* Sitoplazma blnmesi

Hayvansal hcrelerde: ekirdek blnmesi tamamlandktan sonra sitoplazma ortadan boumlanarak ikiye blnr ve iki ayr hcre olumu olur.

Bitkisel hcrelerde: Olumu olan iki ekirdekli hcrenin ortasnda bir orta lamel (ara lamel) oluur ve hcre duvarna kadar ular. Dolaysyla birbirine bitiik iki hcre oluur.

Mayoz blnme sonucunda n kromozomlu 4 hcre (gamet)oluur.



lk bilgi gayet ak ifade edilmi..

MAYOZ B**NME:

Eer kadn ve erkekteki eey hcreleri 46′ar kromozoma sahip olsalard, bunlarn birlemesi sonucu geliecek olan zigot 92 kromozom ierecekti. Bu zigottan geliecek olan insann da vcut hcrelerinde normalin iki kat, yani 92 kromozom bulunacakt. Byle bir durum ise btn hcrelerin, dolaysyla bu hcreleri tayan insann anormal olmasna neden olacakt. Belki de byle bir durum yaam ile badaama yacakt. Doa bu sorunu, eeysel hcrelerin mayoz denilen bir blnmeyle oalmalarn salayarak zmlemitir. Eeysel hcrelerin kaynam oluturan ve 46 kromozoma sahip olan baz zel hcrelerin her biri mayoz blnme sonucu 23′er kromozoma sahip 4 yavru hcreye dnr. Bylece eeysel hcrelerin 23′er kromozom tamalar salanm olur. Mayoz blnme, birbirini izleyen iki blnme olaynn sonucunda oluur. Bunlardan ilkine Mayoz I, ikincisine de Mayoz II blnmesi denir.

Mayoz Iden nceki interfazm son dneminde gerekleen DNA replikasyonu sonucu hcrenin ierdii DNA miktar bir kat oalr. Buna DNAnn tetraploid miktar denir. Bu dnemde kromozomlar hala diploiddir. Mayoz I blnme dnemi sonunda ortaya kan iki hcrenin her biri diploidmiktarda DNA tarken lcromozomlan haploidtir, yani DNA miktar kaynak hcreninkine eit, kromozom says ise kaynak hcrenin yars kadardr. Mayoz I sonucu ortaya kan iki hcreden her biri Mayoz II dneminde ikiye blnr. Bylece ana hcrenin drt yavru hcreye dnmesi salanm olur. Mayoz II sonucu ortaya kan hcrelerin drd de haploid kromozom ve haploid DNA tarlar. Haploid DNA ve haploid kromozom (23 tek kromozom> ieren dii ve erkek eey hcrelerinde, diploid kromozo ma (23 ift kromozom> sahip olan bir zigot hcresi ortaya kar.

MAYOZ I: Mayoz I dnemi, mitoz olduu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olmak zere drt blmden olumutur. Mayoz Ideki profaz dnemi leptten, zigoten, pakiten, diploten ve diakinez adn alan dnemlere ayrlmtr.

MAYOZ II: Mayoz II blnmesi telofaz Iden ksa bir sre sonra gerekleir. Mayoz Hden nce DNAnn iki kat artt bir interfaz dnemi yaanmaz. Bylece mayoz I blnme sonucu yeni haploid kromozom tayan iki yavru hcre ortaya kar. Bu iki yavru hcreler mayoz II dneminde hemen hemen mitoz blnmenin ayn bir blnmeyle haploid DNA ve haploid kromozom tayan drt yavru hcreye dnr ler.


Yada bu..

Mayoz Blnme
Eseyli olarak reyen canlilarin kromozom sayilarinin sabit kalmasi mitozdan farkli bir hcre blnmesi ile olur. Bu blnmede kromozom sayisi yariya iner. Blnme sonrasinda her biri n sayida kromozom ieren gametler meydana gelir. Bu blnme genel olarak esem hcrelerinde grlr.
Mayoz blnmede hcre kromozom sayisini bir defa arttirdiktan sonra iki defa blnme geirir. Bunlar mayoz I ve mayoz II olarak adlandirilir simdi bunlari ayri ayri grelim.
Mayoz I
Mitotik blnmede oldugu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerinden olusmustur ancak en byk fark profaz evresinde grlr.
Profaz I
DNA ipliklerinin kisalip kalinlasmaya baslamasi ile baslar.Bu evre sinirlari kesin olmayan 5 evreye ayrilip incelenir. Bu evreler;
A)LEPTOTEN: Kromozomlarin mikroskopla seilebildikleri andan itibaren baslar. Iki es kromatid birbirine sarili halde bulunur.Ayrica kromatidler zerinde cromomere denilen ve koyu boyanan blgeler fark edilir.
B)ZIGOTEN: Biri andan digeri babadan gelen ve birbirlerine benzeyen homolog kromozomlar yan yana gelerek eslesmeye baslarlar Bu eslesme bir utan diger uca dogru devam eder.Bu evrede her biri iki kromatid tasiyan iki kromozomun yan yana durmasiyla sanki canli n sayida kromozom tasiyormus grlr.Grlen bu yapiya tetrad denir.
C)PAKITEN: Homolog kromozomlarin eslesmesi tamamlanir ancak kromozomlar kisalmaya devam eder.Ayrica bu evrede kromozomlar arasinda genetik madde alisverisi olur buna crossing-over denir. Bu olay homolog kromozomlarin birbiri zerine akisan (kiyazma chiasma) kisminda gereklesir.
D)DIPLOTEN: tetrattaki homolog kromozomlar birbirinden ayrilmaya baslar.Ancak kiyazma blgelerinde ayrilma olmaz ve kiyazmalar uca dogru kaymaya baslar.
E)DIAKINEZ: Kromozomlar son halini alir ekirdekik kaybolur ekirdek zari paralanir.
Metafaz I
ekirdek zarinin kaybolmasi, sentriollerin kutuplara ekilmesi ve ig ipliklerinin olusmasi metafazi baslatir.Bu arada kromozomlarin sentromerleri ekvatoral dzlem zerinde olacak sekilde gelisi gzel dizilirler.
Anafaz I
Tetradlar iki diata ayrilirlar ve her diat sentriyol nde olmak zere kutuplara giderler. Kiyazmalar birbiri zerinden kayarak ayrilirlar.bu evrede indirgenme(redksiyon; kromozom sayisinin yariya inmesi)blnmesi olur.Yani ogul hcrelere giden kromozom sayisi ana hcreninkinin yarisi kadardir.Ayrica crossing-over nedeniyle kutuplar giden kromozomlar ana hcrenim kromozomlarina benzemezler.
Telofaz I
Telofazda olusan hcrelerde ya kromozomlar spirallerini zer ve ekirdek zari olusur kromozomlar interfaz evresine dnmeye baslar yada kromozom yapisi degismeden ikinci blnme evresine geer.
Profaz II
Birinci blnmenin telofazi ile ikinci blnmenin arasinda bir dinlenme devresi olmadan ekirdek zari paralanir. Birinci ig iplikiklerinin dogrultusuna dik yeni ig iplikikler olusur.
Metafaz II
Her ogul hcrenin haploid (n) kromozomu ekvatoral dzlem zerinde dizilir. Bu evrede kromozomlar ikili grlr.
Anafaz II
Ekvatoral dzlem zerinde dizilmis olan diatlar sentromerlerinin uzunlamasina blnmesiyle birbirinden ayrilirlar. Her kromatid anafaz kromozomu halinde kutuplara ekilir.
Telofaz II
Kromozomlarin helezonlari ailir dolayisiyla grnmez olurlar.ekirdek zarlari olusur sitoplazma blnr. Bylece bir hcreden 4 tane haploid hcre meydana gelir.





Yorumlar

Adınız :

E-Mail Adresiniz :

Yorumunuz :

Yorum yapılmamış.