Dogru kaynak Dogru kaynak Video Dogru kaynak Dogru kaynak

Fizik Terimleri Sözlüğü (A - Z)

dogrukaynak Ödev-Ders » Fizik » Fizik Terimleri Sözlüğü (A - Z)
Hit : 3207
Tarih : 13 Ekim 2010 18:19
Yükleyen : Paylasimci
Oy Ver (0/1423) :
Açık yörünge:Cismin hareketi bir parabol veya hiperbol üzerindedir. Bu yörüngelere verilen isim.

Açısal hız-1.Düzgün dairesel hareket yapan bir cismin yarıçap vektörünün birim zamanda taradığı açı. 2.Birimzamanda titreşim açısının değişme miktarı.

Açısal ivme-Birim zamandaki açısal hız değişimi.

Ağırlık-Bir cisme bulunduğu noktada etki eden çekim kuvveti.

Ağırlık merkezi-Bir cismin üzerine etkiyen ağırlık kuvvetinin uygulama noktası.

Akım-Gaz ve sıvı maddelerin ya da elektrik yüklerinin belli bir yöne akışı.

Akım şiddeti-Bir devrenin herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarı.

Akümülatör-Doldurulabilen ve daha büyük şiddette doğru akım veren üreteç.

Alfa tanecikleri-İki proton ve iki nötrondan oluşan artı iki yüklü helyum çekirdekleri.

Allatrop-Bir elementin kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri farklı olan değişik şekillerde olabilmesi.

Almaç-Elektrik enerjisini, mekanik, kimyasal ve ısı enerjisine dönüştüren devre elemanı.

Altarnatif akım-Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddeti değişen akım.

Ametal-Metal özelliği göstermeyen element.

Amper-Bir iletkenin herhangi bir kesitinden, 1 saniyede 1 kulonluk yük geçtiğindeki akım şiddeti.

Ampermetre-Bir devrenin herhangi bir kesitinden geçen akım şiddetini ölçen alet.

Ampul-Cam muhafaza içinde direnci büyük olan telden yapılmış, elektrik ener jisini ışık enerjisine az bir kısmını da ısı enerjisine dönüştüren alet.

Anahtar-Elektrik devresinde, elektrik akımını açıp kapamaya yarayan alet.

Ani hız-Hareketlinin herhangi bir anındaki hızı.

Anot-Üretecin pozitif kutbuna bağlanan elektrot.

Anyon-Negatif yüklü iyon.

Arı madde-Tek cins tanecik (atom veya molekül) içeren ve belirli ayırt edici ö zellikleri olan madde.

Asit-Suda iyonlaştığında hidrojen iyonu veren madde.Başka bir maddeden – Elektron alan bileşik.Suda ki hidrojen iyonu konsantrasyonunun artmasına neden olan madde.

Atom-Elementlerin bütün özelliklerini en küçük parçası.

Atom ağırlığı-Karbon 12 izotopunun kütlesiyle karşılaştırma yapılarak bulunan atomun kütlesine denir.

Atomal iyon-Artı ve eksi yüklü atomlara verilen ad.

Atom kütlesi-Bir atomun kütlesinin atomik kütle birimi cinsinden ifadesi.

Atom numarası-Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısı.

Atom sayısı-Elementin kütlesinin atom gramini bölünmesi ile çıkan sayı.

Avagadro sayısı-Bir mol madde veya 6,02483.1023 adet tanecik (iyon,atom )

Aşağıya düşey atış-Belirli bir h yüksekliğinden Vo ilk hızıyla atılan bir cismin, ağırlığının etkisiyle yaptığı sabit ivmeli düzgün hızlanan doğrusal hareket.

Atış hareketi:Yer çekimi kuvveti etkisi altında yapılan tüm hareketlere verilen genel ad.






Buhar-Basıncın tesiri ile bulunduğu sıcaklıkta sıvılaştırılabilen akışkan.

Buhar basıncı-Sıvı veya katı buharının neden olduğu basınç.

Bağ-Atomlar ve moleküller arasında ki çekme kuvvetlerinin tümü.

Bağ enerjisi-Bir bağı koparmak için gerekli olan enerji.

Bağıl hareket-1.Bir cismin; herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye göre olan hareketi.2.İki cismin birbirlerine göre hareketi.

Bağıl hız-1.Bir cismin;herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye göre sahip olduğu hız. 2.İki cismin birbirine göre hızı.

Bağlanma enerjisi-Bağlı bir sistemin parçalarını birbirlerinden ayırarak sonsuza götürmek için sisteme aktarılması gereken minimum enerji.

Bağlı sistem-Bir sistemin toplam enerjisinin negatif olduğu durum.

Barometre-Atmosfer basıncını ölçen aygıt.

Basınç-Birim yüzeye tesir eden kuvvet.

Basit makine-Günlük hayatta yapılan bir işin daha kolay yapılması için kullanılan düzenek.

Basit sarkaç-Bir ucu sabitlenmiş l uzunluğunda kütlesiz bir ipin diğer ucuna asılmış m. kütlesinden oluşan sistem

Batarya-İki yada daha fazla pili seri veya paralel bağlayarak oluşturulan elektrik üreteci.

Baz:Sulu çözeltisine hidroksil iyonu verebilen ya da hidrojen iyonu alabilen madde.

Bileşke kuvvet-İki yada daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen etki.






Celcius ölçeği-Sıcaklık derecesi.

Cisim-Maddenin şekil almış hali.

Coulomb Yasası-Yüklü iki cisim arasında ki etkileşme kuvvetini veren bağıntı.Yasaya göre, bu etkileşme kuvveti yük miktarı ile doğru orantılı ve cisimler arasındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.

Çarpışma deneyleri-Etkileşme başlamadan öncesi ve sonrası durumlarla ilgilenip t1 ile t2 aralığında ne olmuş olabileceğinin tahmin edildiği deneyler.

Çekim alanı-Gezegenin üzerindeki birim kütleye uyguladığı çekim kuvveti.(gezegenin çekim alanı.)

Çekim kuvveti-Aralarında belirli bir uzaklık bulunan iki cismin birbirlerine, kütle merkezleri doğrultusunda uyguladıkları kütlesel kuvvet.

Çekirdek-Atomların merkezlerinde yer alan proton, nötron vb. nükleonlardan oluşan ve atomun hemen hemen bütün kütlesini ihtiva eden pozitif yüklü kısım.

Çıkış süresi:Son hızın sıfır olması için geçen zaman.

Çıkrık-Su kuyusundan su çekmek için kullanılan sistem.

Çizgisel hız-Düzgün dairesel hareket yapan cismin birim zamanda katettiği yay uzunluğu.

Çizgisel ivme-Birim zamandaki çizgisel hız değişimi.




Dairesel hareket-Bir cismin bir eksen etrafında izlediği çembersel yörüngesi hareket.

Değerlik-Alınan veya verilen elektron sayısı, + veya - yük sayısı, bazen de fonksiyonel grubun sayısı.

Değerlik elektronu-Atomun bileşik oluşturması sırasında kullandığı elektronlar.

Değerlik elektron sayısı-En yüksek enerji seviyesinde s ve p orbitallerinde bulunan elektronların toplamı.

Deney-Yapay olarak üretilen ve kontrol altında yapılan gözlem.

Denge-Cismin üzerine etki eden bütün kuvvetlerin bileşkesinin ve herhangi bir nokta veya bir dönme eksenine göre momentlerinin cebirsel toplamının sıfır olma durumu.(denge şartları).

Dengelenmiş kuvvet-Net kuvvetin sıfır olduğu durumlarda etki eden kuvvetler.

Derece-Açı ölçümü için kullanılan ve bir tam dönüşün 360 olarak kabul edildiği birim.

Dinamik-Hareketin veya hareketteki değişmelerin sebeplerini araştırarak, kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi inceleyen mekanik bölümü.

Dinamik denge:Hareketli cisimlerin dengesi.

Dinamo-Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren araç.

Dinamometre-Kuvvet ve ağırlık ölçen araç.

Direnç-Maddelerin elektrik yüklerinin geçişine karşı koyma özellikleri.

Doğru akım-Şiddeti ve akış yönü zamanla değişmeyen elektrik akımı.

Donma -Bir sıvının belirli bir sıcaklıkta ısı kaybederek katı hale geçmesi.

Donma sıcaklığı-Bir sıvının ısı kaybederek katı hale geçtiği sıcaklık.







Ebonit-Kauçuk ile kükürdün işlenmesi ile elde edilen plastik madde.

Eğik atış-Yatayla açı yapacak şekilde gerçekleştirilen ilk hızla atış.

Eğik düzlem-Küçük kuvvetlerle ağır yükleri istenilen yüksekliğe çıkarmaya yarayan
basit makine.

Elektrik akımı-Elektrik yüklerinin bir yerden başka bir yere akması.

Elektrik kuvveti:Elektrikli cisimlerin birbirlerine uyguladığı(itme veya çekme) kuvveti.

Elektrik sarkacı-Durgun elektrik deneylerinde kullanılır.Küçük kütleli iletken bir cismin bir ipliğin ucundan sarkıtılması ile oluşturulan düzenek.

Elektron-Atomun yapısında bulunan, kütlesi protonun kütlesinin 1836'da biri o lan, negatif yüklü tanecik.

Elektron konfigürasyonu-Elektronların çekirdek tarafından dizilişleri.

Elektronegatiflik:Elementlerin elektron alabilme yetenekleri.

Elektrolit-Elektrik akımını ileten sıvı ve çözeltiler.

Elektroliz-Bir iletken sıvı içinden elektrik akımı geçirildiğinde oluşan kimyasal değişmelerin tümü.

Elektrot-Bir elektrolit içine batırılan iki iletken çubuktan her biri

Elektroskop-Bir cismin elektrikle yüklü olup olmadığını ve elektrikli bir cismin yükünün türünü anlamakta kullanılan araç.

Elemanter yük-Doğadaki en küçük elektrik yükü.

Enerji-1)Cisimlerin iş yapabilme kabiliyeti. 2)Maddenin başka bir boyuttaki durumu

Enerji korunumu kanunu-Farklı enerji türlerinin birbirlerine dönüşebildiğini fakat kapalı bir sistemde bütün enerji çeşitlerinin ele alındığında sistemin toplam enerjisinin değişmediğini belirleyen konum. (Etoplam=Ek+Ep=Sabit)

Enerji seviyesi-Çekirdek etrafında aynı enerjide ki elektronların bulunduğu yörüngeler veya baş kuantum sayısı.

Erime-Bir katının katı halden sıvı hale dönüşmesidir.

Erime ısısı:Herhangi bir maddenin 1 gramını erime noktasında sıvı hale dönüş türmek için verilmesi gereken ısı.

Erime sıcaklığı-Katının belli bir basınçta sıvıya dönüştüğü sıcaklıktır.

Esneklik-Cisimlerin şekil ve büyüklüklerinin bir kuvvet etkisiyle değişmesi, etki kalkınca tekrar eski haline dönmesi özelliğidir.

Esnek çarpışma:Momentum ve kinetik enerjinin korunduğu çarpışma.

Esneklik potansiyel enerjisi-Saatin yayında saklana enerji türü.

Esneklik sınırı-Esnek cisimlerdeki mevcut eğilimin sahip olduğu sınır.

Esnek olmayan çarpışma-Başlangıç kinetik enerjisinin harcanabileceği muhtemel enerji biçimlerini içeren çarpışma.

Etki kuvveti-Herhangi bir cismin, başka bir cisme uyguladığı kuvvet.

Eylemsizlik:Bir cismin, hareket durumunu değiştirmeye yönelik etkilere karşı koyma özelliği.(eylemsizlik kanunu)

Eylemsizlik kütlesi:Yer çekiminin olmadığı yerlerde bulunan kütle.

Eylemsiz sistem:Newtonun birinci yasasının geçerli olduğu sistem.(newtonun 1.yasası için bkz. Eylemsizlik)





Faraday-1 mol yani 6.1023tane elektronun taşıdığı yük olup 965000 kulonludur.

Faz-Bileşim ve özellikleri her yerinde aynı olan belli sınırlar içerisindeki madde.

Fisyon:Uranyum gibi ağır bir çekirdeğin, nötronlarla bombardıman edilerek birbirine yakın iki çekirdeğe bölünmesi olayı.

Fiziksel değişim:Maddenin bileşiminde değişikliğe neden olmayan değişim.

Flüoresan lamba-Cıva buharlı deşarj lambası.

Formül-Sembol ve sayı kullanmak suretiyle bir maddenin bileşiminin ifadesi.

Fraksiyonlu destilasyon:Ayrımsal damıtma.

Frekansüzgün dairesel hareket yapan cismin birim zamanda yaptığı devir sayısı.

Füzyon-Hafif iki çekirdeğin uygun koşullarda birleşik (kaynaşarak) daha ağır ve kararlı bir çekirdek oluşturması.







Genel çekim kanunu:Uzayda cisimlerin birbirlerini kütleleri çarpımıyla doğru, aralarındaki uzaklığın karesi ile ters orantılı olarak çektiğini belirleyen yasa.

Genel çekim potansiyel enerjisi-Genel kütle çekim kuvvetinin sonucu olarak ortaya çıkan enerji.

Genleşme:Sıcaklığı artan bir maddenin boyutlarının değişmesi.

Genleşme miktarı-Bir maddenin hacmi, alan veya boyundaki büyüme miktarı.

Genlik-Salınım hareketi yapan cismin denge konumundan itibaren gidebileceği en büyük uzanım.

Geri çağrıcı kuvvet-Kararlı denge durumlarında, sistemi denge konumuna iten kuvvet.

Gerilme kuvveti:Herhangi bir cismin iple çekildiğinde, ipin cisme uyguladığı kuvvet.

Gözlem-Bir olayı tabii halinde önceden hazırlanmış özel şartlarda izlemekle ilgi li bir çalışma metodu.

Güç-Birim zamanda yapılan iş.

H


Hacim-Maddenin uzayda işgal ettiği yer.

Hacimce genleşme-Bir maddenin sıcaklığı artınca hacminin büyümesi.

Hacimce genleşme kat sayısı-Bir maddenin birim hacminin sıcaklığındaki birim artışa karşılık, hacmindeki değişme miktarı.

Hal değiştirme-Bir maddenin ısı alarak katı halden sıvı hale, sıvı halinden gaz haline geçmesi ya da ısı kaybederek gaz halinden sıvı, sıvı halinden de katı hale geçmesi.

Hareket-Bir cismin herhangi bir referans noktasına göre zamanla yer değiştirmesi olayı.

Heterojen madde:Özellikleri her yerinde aynı olan madde.

Hız:Bir cismin birim zamandaki yer değiştirme miktarı.

Hızların korunumu denklemi:Esnek çarpışmada birinci kütlenin, çarpışma öncesi ve sonrası hızların vektörel toplamini eşit olduğunu belirleyen denklem.

Hidroelektrik santral-Akarsuyun potansiyel enerjisini kullanarak elektrik üreten santral.

Hidroliz:Bir tuzun su ile reaksiyona girerek kendisini oluşturan asit ve baza ayrılması.

Homojen madde:Özellikleri her yerinde aynı olan madde.

Homojen-Aynı cins.

Hooke yasası:Esneklik sınırları içerisinde şekil değişikliğinin uygulana kuvvetle doğru orantılı olduğunu belirleyen kural.


I - İ - J

Isı-Maddeleri oluşturan atom veya moleküllerin kinetik enerjilerinin seviyesinde görünen enerji türü.

Isınma ısısı-Bir maddenin bir gram veya bir molünün sıcaklığının 1oC yükseltmek için gerekli ısı.

Isı sıhası-Bir cismin sıcaklığını 1oC Yükseltmek için gerekli ısı miktarı.

İç enerji-Bir maddedeki atom ya da moleküllerin sahip oldukları potansiyel ve kinetik enerjilerinin toplamı.

İki boyutlu hareket-Eğrisel yol izleyen cisimlerin hareketi.

İletken-Elektrik yüklerinin geçişine izin veren madde.

İndüksiyon akımı-Manyetik atom değişimiyle oluşan elektrik akımı.

İş-kuvvet uygulayarak gerçekleştirilen enerji alış-verişi.

İvme:Birim zamanda hızdaki değişme miktarı.

İvmeli hareket-Hareket halindeki bir cismin, eşit zaman aralıklarında farklı yer değiştirmelere sahip olduğu durumdaki hareket.

İyon:Elektrikçe yüklü atom veya atom grubu.

İyonlaşma-Nötral bir yapı biriminin elektron alarak, elektron vererek veya ayrışarak iyon haline dönüşmesi.

İyonik bağ-(+) ve (-) yüklü iyonlar arasında ki çekim kuvveti.

İyonik bileşik-Metal ve ametal atomlarının oluşturduğu bileşik.

İzotop-Aynı atomun farklı şekli. Proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı olan atomlar.

Jeneratör-Mekanik, kimyasal enerjileri elektrik enerjisine dönüştüren düzenek.

Joule-Sl birim sisteminde enerji birimi.



 »lise fizik, »lise 1 fizik, »fizik dersi,

Yorumlar

Adınız :

E-Mail Adresiniz :

Yorumunuz :

Yorum yapılmamış.