Dogru kaynak Dogru kaynak Video Dogru kaynak Dogru kaynak

DNYA ZERNDE NEML BOAZLAR VE KANALLAR

dogrukaynak dev-Ders » Corafya » DNYA ZERNDE NEML BOAZLAR VE KANALLAR
Hit : 3212
Tarih : 09 Kasım 2012 18:19
Yükleyen : Paylasimci
Oy Ver (1/2404) :
DNYA ZERNDE NEML BOAZLAR VE KANALLAR

STANBUL BOAZI:
stanbul Boaz, Karadeniz ile Marmara Denizi'ni birletiren su yoluna verilen isim. stanbul'un Rumeli (Avrupa) ve Anadolu (Asya) yakalarn birbirinden ayrr. Uzunluu dz olarak 30 kilometredir. Girintileri ve kntlar hesaba katlnca kylarnn uzunluu ortaya kar.


Rumeli yakasnda Rumeli Feneri'nden Hali kylarn dolaarak Ahr kap Feneri'ne kadar olan uzunluu 55 kilometre, Anadolu yakasnda Anadolu Feneri ile Kz Kulesi arasndaki uzunluu 35 kilometre, Selimiye nndeki Kayak Burnu'na kadar olan uzunluu 36 kilometredir. stanbul Boaz'nn en geni yeri Anadolu Feneri ile Rumeli Feneri arasnda 3600 metre, en dar yeri Anadolu Hisar ile Rumeli Hisar arasnda 760 metredir. Boazn en derin yeri Bebek ile Kandilli arasnda 120 metredir.



stanbul Boaz'nda su yznde Karadeniz'den Marmara'ya, su altnda Marmara'dan Karadeniz'e akntlar vardr. Su yzeyinde yer yer ters akntlar da grlr.



stanbul Boaz zerinde 1973 ylnda hizmete alan 1073 metre boyundaki Boazii Kprs ve 1986 ylnda hizmete giren 1090 metre boyundaki Fatih Sultan Mehmet Kprs iki yakay birbirine balamaktadr. Boaz alttan geecek Marmara ray projesinin 2013'te tamamlanmas beklenmektedir.


ANAKKALE BOAZI:


anakkale Boaz, 3. jeolojik zamann sonunda meydana gelen bir knt ile olumutur. Uzunluu 65km'dir. Boazn en geni yeri 5. 800m,en dar yeri 1250m (kilit bahir kalesi imenlik kalesi aras)ve en derin yeri 106m'dir. Boaz sularnda ters bir aknt vardr. Ege denizinin binde 38 oranndaki tuzlu suyu dipten Marmara'ya akarken Karadeniz'in binde 26 oranndaki tuzlu suyu stten ters aknty oluturmaktadr. Boazn evresi da karakterinde yksek ve kvrml ktlelerle kapldr. te Boazn dar olmas, Boaz sularnda ters bir aknt olmas ve Boazn evresinde yer. yer kvrml da ktlelerinin olmas; Boazn savunulmasn kolaylatrmtr ve geilmesini zorlatrmtr.

anakkale savalar 3 Kasm 1914'te ngiliz ve Fransz sava gemilerinin Erturul,Seddlbahir, Kumkale ve Orhaniye tabyalarn bombalamalar ile Osmanl Devletine resmen sava ilan edilmeden balamtr. ngiltere ve Fransa'nn resmen sava ilan etmeleri 5Kasm1914'te olmutur. Bylece 1. Dnya savann en nemli ve en kanl sava cephesi almtr.

anakkale cephesinin almasna sebep olan nedenler unlar olmutur-

Trkiye'nin Svey Kanal ve dolaysyla Hint denizi yolu zerindeki basklarna son vermek,savaa katlmakta tereddt eden Bulgaristan' Almanya'ya kaptrmadan tilaf Devletleri yannda savaa sokmak,stanbul'u ele geirerek Mslman dnyasn etki altna sokmak ve halifenin ilan ettii Cihad Hareketini etkisiz hale getirerek slam dnyasn kertmek,Almanlarn 1915 baharnda yapacan hesapladklar Byk Taarruz iin bu devletin dikkatini anakkale'ye ekerek Avrupa Cephesinden buraya kuvvet kaydrmalarn salamak ve anakkale ve stanbul Boazn geerek zor durumda olan Rusya'ya yardm etmek amacn tayorlard.

Vatan, namusu, dini iin mparatorluunun drt bir yanndan (Trablusgarp, Cezayir, am, Kuds; skp, Ikodra, Selanik, Silstre)gelen kahramanlarmz anakkale'de gs, gse burun buruna arpmlardr. Anadolu'da ortalama her evden biri anakkale savalarna katlmtr.

anakkale savalarndan ilki olan Deniz harekat 19 ubat 1915'te balayp 27 gn srmtr. Deniz Harekatnda byk kayplar veren igal kuvvetleri boaz geemeyeceklerini anlayarak 25 Nisan 1915'ten itibaren Gelibolu yarmadasnda Kara harekatn balatmlardr. 260 gn sren bu saldrlarda da baarsz olmular ve byk kayplar vererek anakkale'yi terk etmek zorunda kalmlardr.

anakkale savalarna tilaf devletleri nceleri kk apta kuvvet gndermiler fakat bunlarn ok yetersiz olduunu anlaynca bu say 500. 000'e kadar kmtr. 400. 000bin ngiliz,79. 000 Fransz askeri bu savaa katlmtr. Bu savalarda ngilizlerin kayb 115. 000 l,yaral ve kayp,90. 000memlektine gnderilen hasta. Franszlar ise 47. 000 kayp vermilerdir. Trklerin kayb ise;ehit,yaral,ve hasta olmak zere toplam olarak yaklak252. 300 bulmutur.

Gerektende 8,5 ay sren anakkale Kara savalar darack toprak paras zerinde ve kt arazi koullarnda burun buruna gs, gse ok zor koullarda balam ve devam etmitir. Bu sebeple ok kanl ve kyc sahneler yaanmtr. Trklerin bu kadar kayp vermelerinin sebebi,dman donanmasnn gece gndz hi eksilmeyen o korkun bombardmannn byk rol olmutur.

anakkale zaferi Trk ve dnya Tarihinde nemli sonular dourmutur. anakkale de dnya imparatorluuna soyunmu yeryzn tek elden ynetmek amacyla yola km ngiliz Kralln bymesi durdu. zerinde gne batmayan mparatorluun bir sre sonra zerindeki gne batar hale geldi. Trklerin dnya hakimiyetinde hala varolduunu ve byk bir millet olduunu dnya bir kez daha anlamtr. En nemlisi Avrupa'nn ark meselesi projesi anakkale Zaferi sebebiyle yok olmutur.


CEBELTARIK BOAZININ ZELLKLER

Derin bir boaz olan Cebelitark'n en s yeri 324 metredir. Boazn yznde batdan douya doru giden kuvvetli bir aknt vardr. Boazn iki kys da sarp ve kayalktr. Kydaki dar alak araziler Cebelitark Kayas ile evrilidirler. Cebelitark'n iklimi Akdeniz iklimi'dir, klar lman ve yazlar scak geer.

En alak noktas-Akdeniz 0 m;
En yksek noktas-Cebelitark Kayas 426 m.'dir.

Cebeli Tarik, batidaki adiyla Gibraltar; Atlas Okyanusu ve Akdenizi birlestiren 60 km uzunlugundaki bogazin, ayni zamanda Avrupa'nin en guney ucunda bulunan, Afrika' ya 44 km uzaklikta, Ispanya'ya komsu Ingiliz somurgesi kucuk ulkenin adi.



Cebeli Tarik, adini Endulus'un buyuk kumandani Tarik bin Ziyad'dan aliyor. Kelime anlami Tarigin dagi demek. Neden bogaz degil de dagBunun sebebi hikmeti de, kiyidaki sarp kayalik-"Rock of Gibraltar". Gibraltar, Endulus'un dusmesi ile birlikte 1462 de Ispanyollarin eline gecmis. Burasi simdi Ingiltere somurgesinde kucuk bir ulke.


BABL-MENDEP BOAZI

Kzldeniz'i Hint okyanusuna (Aden Krfezi) balayan 32 km uzunluundaki boaz yemen ile somali kylar arasndadr.Boazn Arabistan yarmadas kysna den blm 1. dnya savana kadar Osmanl kontrolnde idi.Stratejik nemi yksek olan boaz Perim adasndan (Yemen) denetlenir.

HRMZ BOAZI :

Scak sular Hrmz Boaz kanalyla Umman Denizi ve Hint Okyanusu'na karr. Kuzeydouda attlarab (Ervend) rma azndan balayan ve Gneydouda Hrmz Boaz'na kadar uzanan Basra Krfezi'nin uzunluu yaklak olarak 805 kmdir. Genilii yaklak 280 km. derinlii ise ortalama 40-50 m arasnda deimektedir. Derinliin en fazla olduu ve 100 metreye ulat yer Hrmz Boaz'dr.

1980 ile 1988 arasnda sren ran-Irak Sava'nn odak noktasdr. 1991 ylnda Krfez Sava'nda temel olmutur.


MESSNA BOAZI
:

Messina Boaz Sicilya adasn talya'nn gneyindeki Calabria blgesinde ayran boazdr. En dar noktasnda genilii 3,3 kilometredir. Messina Boaz' zerinde bulunan nemli liman ehirleri Sicilya adasndaki Messina ve ana ktada bulunan Reggio di Calabria'dr.


BERNG BOAZI:

Bering Boaz, Asya'nn en dou noktas (169 44' W) ile Amerika 'nn en bat noktasi (168 05' W) arasnda bir boazdr. Gnmzde Rusya ile ABD (Alaska) arasnda corafi bir snr konumunda olmas ile birlikte Amerika ve Asya ktalarnn birbirine en yakn olduu yerdir.



Boaz yaklasik 92 km geniliinde, 30 - 50 m derinliindedir ve kuzeyindeki Chukchi Denizi (Arktik Okyanusu) ile gneyindeki Bering Denizi'ni (Byk Okyanus) birbirine balamaktadr. 1648 ylnda Semyon Dezhnev tarafndan geildii kabul edilmesine ramen; ismini boaz 1728 ylnda geen Rus asll Danimarkal kaif Vitus Bering'den almtr. Buzul a srasnda boazn bir kara kprs vazifesi grd bilinmektedir. Baz bilimadamlar, bu alarda sularn byk ksmnn buzula dnerek deniz seviyesini drdne ve daha fazla kara parasn gz nne kardna inanmaktayken; bazlar da boazn tamamen donduunu, bylelikle insanlarla hayvanlarn zerinden gemesinin mmkn olduuna inanmaktadr.

MACELLAN BOAZI:

Macellan Boaz, Gney Amerika'nn en gneyinde Atlas Okyanusu'nu Byk Okyanus'una balayan boaz. Ana kta ile Tierra del Fuego Takmadalar'n ayrr. Bu takmadalar, Arjantin ve ili arasnda paylalmtr. Macellan Boaz'nn uzunluu 686 km, genilii 4 ila 37 km'dir. Boaz, 1520 ylnda Magellan tarafndan kefedildii iin bu isimle anlmaktadr. Sis ve rzgr sebebiyle geilmesi zordur. Boaz zerindeki en byk liman, Punta Arenas'tr.

Macellan Boaz, Panama Kanal'nn inaasndan nce ok byk neme sahip olsa da, hl birok gemi tarafndan kullanlr. Frtnal gney kuanda yer alan boaz, tehlikeli bir su yolu olarak kabul edilir. Su seviyesindeki gelgitten oluan oluan farkllklar, Patagonya'da hkm sren kuvvetli rzgrlar, kuvvetli aknt ve dalgalara yol aar.

MALAKKA BOAZI:
Malakka Boaz, Malezya Yarmadas (Bat Malezya) ve Endonezya'ya bal Sumatra adas arasnda 805 km uzunluunda dar bir boazdr.

Ekonomik ve stratejik adan bakldnda Malakka Boaz dnyann en nemli deniz yollarndan biri olup, Svey Kanal ve Panama Kanalnn bir edeeridir. Boaz Hint Okyanusu ve Byk Okyanus arasnda ana denizyolu pasajn oluturmakla, ayn anda dnyann en kalabalk 3 lkesi olan Hindistan, Endonezya ve ini deniz yoluyla balln salamaktadr. Bununla kalmayp yrenin en gelimi Ticaret Devlerini; Japonya, Gney Kore ve Tayvan uluslararas ticarete balar.

DOVER BOAZI:

Byk Britanya adasnn Avrupadan ayran dar boaz. Uzunluu 185, en dar yeri 31 kilometredir. Bu boaza Franszlar Pasde-Clais adn vermilerdir. Boazn dousunda Kuzey denizi, batsnda Man denizi bulunur. ok eskiden beri, asker ve iktisad bakmdan byk deer tayan bir boazdr.


Yorumlar

Adınız :

E-Mail Adresiniz :

Yorumunuz :

Yorum yapılmamış.