Dogru kaynak Dogru kaynak Video Dogru kaynak Dogru kaynak

996-2005 Yllar ss FELSEFE Sorular

dogrukaynak dev-Ders » LYS » 996-2005 Yllar ss FELSEFE Sorular
Hit : 1975
Tarih : 30 Kasım 2010 18:19
Yükleyen : Paylasimci
Oy Ver (1/2225) :
1996 SS FELSEFE SORULARI

1. 1500'l yllarda Avrupa'da Kilise, Batlamyus'un, dnyann evrenin merkezinde bulunduu ve hi hareket etmeden durduu grn savunuyor, farkl gr belirten dnrleri lmle cezalandryordu. rnein Giardano Bruno, Kopernik'in gne merkezli ve dnyann hareketine dayal sistemini savunmu; Kopernik' ten de ileri giderek evrenin sonsuz olduunu, gne sistemine benzeyen ok sayda sistem bulunduunu ileri srm ve bu grleri nedeniyle lm cezasna arptrlmt.
Bu paraya dayanarak, Bruno'yla ilgili aadaki yarglardan hangisine ulalamaz
A) anda egemen olan dogmalara kar kmtr.

B) Dncelerini her ne pahasna olursa olsun savunmutur.

C) Yeni ve zgn dnceler ileri srmtr.

D) Kendinden nceki baz grlerden yararlanmtr.

E) Bilimsel bilginin yaylmasna nclk etmitir.



2. Filozof, hem eserlerinde hem de yaantsnda nyarglardan uzak durmaya alan, iinde yaad evrenin inanlarn, tutkularn ve alkanlklarn sorgulayabilen kiidir.
Bu cmlede filozofun hangi zellii vurgulanmaktadr



A) Mutlak bilgiye ulamaya almas

B) Eletirel olmas

C) Dncelerinin birbiriyle tutarl olmas

D) Sezgilerinin gl olmas

E) evresini etkilemesi


3. Bilimde gelime bilim adamlar arasndaki ibirliinin bir sonucu olarak gerekleir ve adeta bir bayrak yarna benzer. Bir bilim adam baka bir bilim adamnn elde ettii sonular eletirip dzeltilebilecei gibi onlara dayanarak yeni bilgilere de ular. Bu nedenle, rnein tp, fizik, psikoloji alanndaki bilgiler bundan elli yl ncesine gre daha ileridedir.
Bu parada bilimsel bilginin hangi zelliinden sz edilmektedir

A) Mantk ilkelerine uygun olduundan

B) Kuramsal temele dayandndan

C) Sistemli ve dzenli olduundan

D) Nesnel olarak dorulandndan

E) Birikimli olarak ilerlediinden



CEVAP ANAHTARI -1.E 2.B 3.E


1997 SS FELSEFE SORULARI

1. Bilim adam, dostlarn kaybetmek, dmanlarn artrmak istemiyorsa, meslek arkadalarn azarlayp knayarak kendisine "olumsuz" sfatn kazandrmaktan saknmaldr. Ancak eksik ve temelsiz konular, batl inanlar karsnda sessiz kalmamak ve onlar kabullenmi grnmekten kanmak da mesleine kar grevidir. Bilgi yanllarn eletirmek dost kazandrmasa da saygnl artrabilir.
Bu parada, bilim adamlarna hangi konuda neride bulunulmaktadr

A) Hogrl davranrken bilimsel ilkelerden fedakrlk etmeme

B) Birlikte alt kiileri yaratc ve baarl olmaya zendirme

C) Sorunlara aklc zmler nerme

D) Mesleinde ykselmek uruna bakalarn zc yollara bavurmama

E) Dier bilim adamlaryla ibirlii yapma


2. Felsefe, insanlar yaamla ilgili temel gereksinimlerini bir dereceye kadar karlayp baka uralar iin olanak bulabildiklerinde balamtr.
Bu gre gre, felsefenin ortaya kmasnda rol oynayan temel etken aadakilerden hangisidir

A) zgr dnce

B) Kltrel Etkileim

C) retim fazlas

D) Nfus art

E) Keif ve icatlar


3. • Leonardo Da Vinci dini yasaklara ve yaptrmlara aldrmadan, deiik trden elliye yakn kadavra zerinde alp yanl inanlar ykmaya alt. Sonraki bulgular Leonardo'yu hakl kard.

Galilei, Dnyann yuvarlak olduunu ve dndn syledii iin, engizisyon mahkemesi ondan bu szlerini geri almasn istedi. Bu olay re Dnyay alkoydu.

Bu rnekler, aadaki dncelerden hangisini desteklemektedir

A) Her yeni bilgi kendinden sonraki bilgilere temel oluturur.

B) Bilimsel almalar desteklemeyen toplumlar ilerleyemez.

C) Gelime, eski ve yeni deerlerin kaynamasyla gerekleir.

D) Evrensel gereklerin ortaya kmas nlenemez.

E) Bilimsel bilginin gnlk yaama uygulanmas zaman alr.




1998 SS FELSEFE SORULARI

9. lka dnrlerinden biri olan Xenophanes mitolojiyi eletirerek yle demitir-"nsanlar sanyorlar ki tanrlar da kendileri gibi domulardr, kendileri gibi giyinirler ve kendileri ile ayn biimdedirler. Nitekim Habeler tanrlarn kendileri gibi kara ve yass burunlu, Trakyallar ise sarn ve mavi gzl olarak dnrler. Bu dnceyi biraz daha ileriye gtrerek diyebiliriz ki atlarn, aslanlarn elleri olup da resim yapabilselerdi, atlar tanrlarn at gibi, aslanlar da aslan gibi izerlerdi."

Xenophanes bu szleriyle aadakilerden hangisini eletirmektedir


A) nsanlarn, tanr dncesini kendi zellikleriyle snrlamasn

B) nsanlarn tek bir tanr ideali zerinde birleememesini

C) Tanrlarn insanst glerinin olduunun dnlmesini

D) nsanlarn ibadet biimlerinin birbirinden farkl olmasn

E) Hayvanlarn, tanr tasarmnn dnda tutulmasn


10. • Birok dnr, Ortaa Avrupa'nn zerine serilmi bin yllk karanlk olarak grmtr. Anhttp://------/images/smilies/smile.gifcak kimilerine gre de Ortaa bir gelime dnemidir, nk bugnk niversite sistemi bu dnemde biimlenmeye balamtr.

Hmanizmin g kazand, birok bilimsel atlmn yapld, esiz sanat eserlerinin yaratld Rnesans dneminde, cad av, kiliseye kar kanlarn yaklmas, kanl din savalar ve Amerika'nn vahi bir biimde ele geirilmesi gibi olaylar da yaanmtr.

Bu iki durum, aadaki grlerden hangisini destekleyen birer rnektir

A) Tarihin bir dnemindeki gelimeler, ardndan gelen dnemleri de etkiler.

B) nsanlk tarihi boyunca, olumlu ve olumsuz gelimeler bir arada var olmutur.

C) nsanlk gelitike insanolunun karlat sorunlar da eitlenmitir.

D) Genel kabul gren dncelere aykr olan grler her zaman eletirilmitir.

E) Tarih dnemleri, o zaman hakim olan dnceler nda deerlendirilmelidir.





CEVAP ANAHTARI -9.A 10.B


1999 PTAL EDLEN SS FELSEFE SORULARI

1. Bilimsel kuramlarn ortaya klarn bir mucize olarak gstermek hibir ekilde savunulamaz. Bilimin gemiine bakldnda, nceleri bir atlama, srama olarak grlen bilimsel almalarn, aslnda kendinden nceki pek ok kaynaktan beslendii grlmektedir. Baka bir deyile, bilimin sellerini veya nehirlerini oluturan kk dereler, aylar fark edilmektedir.

Bu parada bilimsel bilginin hangi zellii vurgulan-maktadr

A) Bilimsel yntemle retilmesi

B) Sistemli ve dzenli olmas

C) Olaylar arasndaki ilikileri aklamas

D) Mantk ilkelerine uygun olmas

E) Birikimli olarak ilerlemesi



2. Hegele gre felsefe, nesnelerin, dnceyle grlmesi, dnceyle ele alnmasdr. Dnme, kedi kendisiyle beslenir; dardan salanacak bir gerece gerek yoktur. Hegel, geree, deneye hi bavurmadan dnceyle ulamaya alr.

Hegelin bu yaklamnda temel ald gr aadakiler-den hangisidir

A) Bilginin kayna duyumlar deil akldr.

B) Doutan gelen hibir kavram yoktur, tm kavramlar yaantlar yoluyla kazanlr.

C) Bilgi ancak mistik bir sezgi ile elde edilir.

D) Dnme yetisi bireyin algladklaryla snrldr.

E) Dnce yalnzca bir eylem aracdr ve ancak bir ara olarak deer tar.





3. Egedeki bir koyu, tasarlad otele uygun olduu iin gzel bulan bir mimar ya da incelemek istedii canllar barndrd iin beenen bir biyolog estetik bir tavr iince deildir. Ayn koyu, yalnzca kyya vuran dalgalarn izlerinden, yamataki ormann suya yansmasndan etkilenerek beenen bir kiinin bu tavr estetiktir

Buna gre, aadakilerden hangisi estetik tavrn belirleyici bir zelliidir

A) Kiinin bir nesneyi kendi ltlerine dayanarak beenmesi

B) Kiinin houna giden bir nesnenin ounluk tarafndan da beeniliyor olmas.

C) Kiinin, ilgi duyduu nesneye kar gzetmeyen bir beeni ile ynelmesi

D) Kiinin beenisinin nesnenin btnne deil, belirli zellik-lerine ynelik olmas.

E) Kiinin bir nesne ile ilgili beenisini bakalaryla paylamak iste-mesi



4. Vicdan, insann kendi davranlarnn ahlaka deerli olup olmadna karar vermesine yardmc olan bire hakemdir. Bu yeti sayesinde insan, yapp ettiklerinin toplumda var olan deerlere uygunluu asndan yargya varr.

Bu gre gre, vicdan aadakilerden hangisi konu-sunda yargya varlmasna yardmc olur

A) Doal veya doa st olay

B) Gzel veya irkin nesne

C) Doru veya yanl bilgi

D) yi veya kt eylem

E) Basit veya karmak gr



5. * Anarizm, insan doasnn devlet ve toplumsal kurumlar tara-

fndan bozulduunu; insanlarn devlet dzeni olmadan da adil ve uyumlu bir biimde yaayabileceini ileri srer.

* Sofistler, insann her yerde ve her zaman balanabilecei yasalarn doa tarafndan konulmu olduunu; insan eliyle kurulmu dzenlerin glye ve egemen olana yaradn, doal durumda var olan g dengesini bozduunu savunmulardr.

Buna gre, aadakilerden hangisi anarizm ve sofizm ortak zelliidir

A) nsan doas ile uyum iinde olan bir devlet biimi nermeleri

B) Toplumsal kural ve dzenlerin insan zne aykr olduu grn benimsemeleri

C) Devletin grevinin bireylere hizmet etmek olduunu ne srmeleri

D) nsanlar iin her yerde ve her zaman geerli olan toplumsal kurallar aratrmalar

E) nsan uygarlnn her trl rnn deersiz bularak reddetmeleri



6. Felsefe ilk kez Bat Anadolunun zengin liman kentlerinde ortaya kmtr. Doudan gelen kervan yollarnn sonunda bulunan bu kentler,deniz ticaretinin de merkezini oluturmaktayd. Ticari ilikilerde sadece mallar dei toku edilmez, bu mallarn retiminde kullanlan bilgi, gr ve teknikler de renilirdi. te bu alveri Bat Anadolunun liman kentlerinde yaayanlarn dnyay tanma, dolaysyla eski dncelerinden kuku duyma ve bunlarn yerine yeni bilgi ve birikimlerine uygun bir dnce sistemi oluturma ynnde byk bir atlm yapmasn salamtr.

Bu parada, felsefenin douu aadakilerden hangisi-ne balanmtr



A) eitli uygarlklarn bilgi birikiminden yararlanld bir refah ortamnn olumasna

B) Ticaret yoluyla zenginleen toplumlarda sanat ve dnr-lere ynetimde nemli grevler verilmesine

C) Toplumda kltrel etkileim younlatka eitime verilen -nemin de artmasna

D) retim tekniklerinin gelimesi sonucu ulam aralarnn e-itlenmesine

E) Ticaretin gelitirdii giriimci kiiliin yaam tarzna da yan-smasna


7. Bir felsefe tarihisine gre,

Epikurosun ac yokluunu en yksek haz olarak belirle-mesi, onun uzun yllar damla hastalnn getirdii aclarla boumak zorunda kalmasyla;

Platonun demokrasi kart eilimleri, hocas Sokratesin Atina demokrasisi tarafndan lme mahkum edilmesi karsnda duyduu kzgnlkla aklanabilir.
Felsefe tarihisinin bu yaklamnn temelinde aadaki grlerden hangisi vardr

A) Dnr, evresindeki olaylarn etkisinden arndka yetkinleir.

B) Ayn ada yaayan dnrlerin grleri arasnda paralellik vardr.

C) Dnrler, ele alacaklar konular, yakn evrelerinin ynlendirmesiyle seerler.

D) Bir dnrn retisini aklamak iin, yaad ada egemen olan grleri bilmek gerekir.

E) Bir dnrn kiisel birikimleri ve yaantlar onun dnce sistemini etkiler.



8. Pythagoras okula gre, felsefenin amac insan ruhunu kur-tarmaktr. Mutluluun insan ruhunda aranmas gerektiini ileri sren Pythagoraslar ruhun kurtuluunun ancak bilgi yoluyla saflaarak ulalacak erdemli bir yaayla mmkn olduunu savunmulardr.

Buna gre aadakilerden hangisi Pythagoras okulun bir zelliidir

A) Felsefe alannda, sorulardan ok cevaplara nem verme

B) Felsefeyi salt bir dnme eylemi olarak deil, ayn zamanda bir yaam biimi olarak grme

C) Akla dayal karmlarn yan sra duyulara dayal bilgiye de deer verme

D) Bilginin doruluunu, salad yarara deil, eleri arasndaki tutarlla balama

E) Varln hem dnceden hem de maddeden olutuunu ileri srme


9. Gnmzn bilim adamlar, genellikle bilimin en son rnleriyle ilgilenirler; bugn yararn yitirmi birok bilimsel buluu nemsemezler. Oysa bilim tarihisi, sadece en yeni rnlerle deil bunlardan nceki btn gelimelerle de ilgilenir. Bilimin son rnleri bir aacn taze meyveleri gibidir. Meyveler acil ihtiyacmz karlar; ama aa olmakszn meyveler de varlk bulamaz. Bilim tarihisi, bilgi aacn kkleriyle ve dallaryla btn olarak bilmek ister. Bugnn meyvelerini takdir eder; ama gemiin ve gelecein meyvelerini de ihmal etmez.

Bu paraya gre, bilim tarihinin temel amac aadakilerden hangisidir

A) Bilimsel alma alanlarn, iinde bulunduu koullar erevesinde deerlendirmek

B) Bilimsel bulularn eitli alanlardaki etkilerini karlatrmak

C) Bilimsel anlayn douunu ve gelime srecini incelemek

D) Bilimsel almalarn iinde bulunduu koullar iyiletirerek bilimsel gelimeleri hzlandrmak

E) Bilimsel anlayn dnda kalan konular belirleyerek ayklamak






10. Balangta, bilimsel bilgilerin her biri onu reten tarafndan bir bilimsel sav olarak ortaya atlmtr. Bilimsel savlar henz bilimsel bilgi aday aamasnda olan nermelerdir. Bu nermeler, doruluu aratrmalarla gsterildii lde bilimsel gerek nitelii kazanr. Bilimsel savlar itirazlara hedef olmakta devam ediyor, ancak gene de bilim adamlarnca ciddiye alnyorsa, onlarn doruluunu aratrma sreci devam eder ve bazen bu sre yzyllarca srebilir.

Bir bilimsel savn, bu parada sz edilen sreten geerek bilimsel gerek haline gelmesi iin temel koul aadakilerden hangisidir

A) Bugne kadar varolan bilgilerle tutarl olmas

B) Ele ald olgunun snanma yntemini de nermesi

C) Gelecekte ortaya kabilecek olaylarla ilgili ngrde bulunmas

D) Nesnel olarak snanabilir nitelikte olmas

E) Birtakm varsaymlara dayal olmas




CEVAP ANAHTARI -1-E 2-A 3-C 4-D 5-B 6-A 7-E

8-B 9-C 10-D



1999 SS FELSEFE SORULARI

1. Birok filozof kendinden nce gelenlerin grlerinden farkl, kimi zaman onlara zt bir grle ortaya km; kendinden sonra gelen filozoflar tarafndan reddedilme kaderiyle de karlamtr. Bir bakma, filozofun, felsefede kendisine kadar olan gelimeleri ve savlar gzden geirerek yeni bir felsefe sistemine ulama abas iinde olduu sylenebilir.

Bu parada aadaki grlerden hangisi vurgulan-
maktadr

A) Felsefi grler, evreni ve varl bir ynyle deil btnyle aklamaya alr.

B) Her felsefe sistemi onu oluturan dnrn kiiliini yanstr.

C) Her felsefe akm kendi iinde dzenli ve tutarl bir bilgi btndr.

D) Felsefede retilen bilgiler, doruluu ya da yanll tartlmaz niteliktedir.

E) Filozoflar, felsefedeki bilgi birikimini sorgulayarak kendi grlerini oluturmaya alrlar.

2. Sofistler, dnrlerin o zamana kadar zerinde durmadklar kltr, ahlak ve siyasetle ilgili sorumlar ele alp tartm, bu konular felsefeye kazandrmlardr. Bu, felsefenin gelimesi asndan byk bir katkdr.

Bu parada felsefi dnmenin gelimesinde aadaki- lerden hangisinin neminden sz edilmektedir

A) Bir konuda, dier filozoflarn da onaylayaca grler oluturmann

B) Bir felsefi soruna yeni bir cevap aramann

C) Felsefi sorunlar birden fazla yntemle incelemenin

D) Felsefenin tartt konular evrenini geniletmenin

E) Bir felsefi konuyu tm ynleriyle ele almann



3. Thalese gre evrendeki her ey tek bir ana maddeden tremitir. Anaximenes ve Anaximandros, Thalesin bu grn paylamakla birlikte, ana maddenin konusunda onunkinden ok farkl grler ortaya atmlardr. Burada asl nemli olan, Anaximenes ve Anaximandrosun Thalesin savn herhangi bir otoriteye ters dt gerekesiyle reddetmek yerine, mantk ve deneyimlere aykr olduunu gstererek rtmeye almalardr. Bu tavr o dnem iin ok yenidir. nk o gne kadar evrenle ilgili her ey doast glere balanarak inan konusu kabul edilmi ve hibir zaman tartlmamtr.

Bu paraya gre Anaximenes ve Anaximandros

aadakilerden hangisine nclk etmitir

A) Aklc gerekelere ve olgulara dayal eletiriye

B) Deneysel yntemle yaplan aratrmalara

C) Bilgiye deer veren toplum dzeni araylarna

D) Devlet otoritesine kar kan grlere

E) Meslektalar arasnda dayanmaya



4. Sokrates, konumalarnda, kendisinin hibir ey bilmedii gerekesiyle, karsndaki kiiye sorular yneltir. Bu sorular ve onlara ald cevaplarla, nce o kiinin ortaya koyduu dncenin stnkrln, temelsizliini gsterir. Sorularna devam ederek, konutuu kiinin doru dnceye ulamasna yardmc olur. Kendi deyiiyle “ruhta uyku halinde bulunan dnceleri dourtmaya” urar.

Sokratesin bu yaklamnn temelinde aadaki

grlerden hangisi vardr

A) Bilgiye, o konuda uzman kiilerin grleri alnarak ulalr.

B) Bilgi, kart grlerin uzlatrlmasyla oluur.

C) Sakl olan dorular, insann sorgulama yoluyla dndrlmesi sonucu ortaya karlabilir.

D) Apak olmayan gereklere, erdemli kiiler gibi, erdemsiz kiiler de ulaabilir.

E) Dorular, duyularmzn ve aklmzn kavrayabilme gcyle snrldr.



5. Bir dnr, duyular kmseyen salt aklc gre kar, duyularn azndan yle sylemektedir-“Zavall akl, beni rtmek iin dayandn kantlar yine benden alyorsun."

Dnrn bu szle anlatmak istedii aadakilerden

anlatmak istedii aadakilerden hangisidir

A) nsan, duyularndan gelen bilgiyi edilgin biimde almaz; onlar phenin ve akln szgecinden geirerek yorumlar.

B) Duyulardan gelen bilginin doru olup olmad, yine duyulardan gelen baka bilgilerin kullanlmasyla anlalr.

C) Duyular, duyu organlarna yani bedenimize bal olduu iin snrldr; akl ise maddesel olmad iin snrszdr.

D) Duyular bize olaylarn gerek nedenlerini syleyemez; olaylarn z ancak aklla kavranabilir.

E) Doadaki her ey, duyularla alglanmas olanaksz olan ve hibir zaman deimeyen bir ilk maddeden olumutur.


6. Bir bilimsel bilgi rettiini iddia eden kii, iddiasn bilimle uraan baka kiilerin de gerekletirebilecei gzlem ve deneylere veya onaylayaca mantksal karmlara dayanarak belgelemekle ykmldr. Bilim evrelerinin yeterince belgelenmi saymad hibir iddia, bilimsel bilgi olarak kabul edilmez.

Bu paraya dayanarak aadaki yarglardan hangisine

varlabilir



A) Bilimsel bilgi olgulara dayal, tekrarlanabilir ve ltlerle denetlenebilir niteliktedir.

B) Bilim, insann evresinde olanlar anlama ve aklama ihtiyacndan domutur.

C) Bilim genelleyicidir; tek tek olgularla deil, ayn trden olgularn ortak ynleriyle ilgilenir.

D) Bilimsel bilgi, olaylar arasndaki ilikileri aklayarak bu olaylarn kontrol edilebilmesini salar.

E) Bilimsel bilgiler doru olarak kabul edilen bir takm temel varsaymlara dayanr.

7. Bir dnre gre, ahlaki deerler doru ya da yanl, bireylerin kanlarndan bamsz olarak belirler. rnein “ drmek ktdr.” yargs, tpk “genin i alarnn toplam 180 dir.” Yargs gibi, doruluunu insanlarn duygu ve eilimlerine gre deimeyen bir yargdr.

Bu dnr, ahlak deerlerinde hangi zelliin

bulunduunu ne srmektedir


A) Erdemli yaamann bir arac olma

B) Tanmlanamaz nitelikte olma

C) Zamanla deime

D) Nesnel olma

E) nsanlar arasndaki ilikileri ynlendirme



8. Stoac gre gre, insan dnya sahnesinde yalnzca bir oyuncudur. Oynayaca rol seemez, oyuna mdahale edemez. Her insann bu sahne iinde ne yapacan evrensel akl belirler. Kiinin kontrol edebilecei tek ey vardr; kendi tavrlar ve tutkular. nsan kendisine ne rol verilmise onunla yetinmeli, sahip olamayaca eyler iin alk ve kskanlk duymamaldr.

Stoaclarn bu grnn dayand temel varsaym

aadakilerden hangisidir


A) nsanlar, davranlarn bakalarna rnek olacak biimde dzenlemelidirler.

B) Olaylar nceden kestirebilirsek onlar ynlendirebiliriz.

C) nsann, kendine braklm kk bir alan dnda, kar konulamaz bir yazgs vardr.

D) Erdem, zgr iradenin ahlaka iyi olana ynelmesidir.

E) Duyularn bize salad bilgiler ile akln salad bilgiler srekli atr.



9. * Hobbesa gre, insan bencildir ve onun btn eylemleri bu bencil doasnn arzularn tatmin etmeye yneliktir. Bu durum, kar atmas yznden insanlarn birbiriyle srekli sava halinde olmasna yol aar. nsanlar bir arada tutabilmek iin, devlet tek bir gcn egemenliine dayanmaldr.

* Locke insanlarn doalar gerei iyi olduunu, bunun sonucu olarak, ilikilerinin iyi niyet, yardmlama ve ibirliine dayandn ileri srer. nsanlar arasndaki iyi ilikilerin srdrlebilmesi, tek bir gcn deil, ounluun egemen olduu bir devlet dzeniyle mmkndr.

Bu bilgilere gre, Hobbes ve Locken devlet

anlaylarndaki fark, aadakilerden hangisinin

farkl oluundan kaynaklanmaktadr


A) nsanln geleceiyle ilgili beklentilerinin

B) nsann psikolojik yaps ve zelliklerine ilikin grlerinin

C) Yaadklar aa egemen olan siyasi grlerin

D) Toplumsal dzenlemelerin gerekli olup olmad

konusundaki inanlarnn

E) evrelerindeki insanlarla karlkl ilikilerinin


10.Estetik, gzel zerine dnme abasdr. Refik Fersann bir saz semaisi, Mikelanjn bir heykeli gzel olduu, bizde ho ve soylu duygular uyandrd gibi, bir atn yry veya bir kentin sokaklar da gzel olabilir ve bizde benzeri duygular uyandrabilir. Estetik, gzeli btn alanlarda, sanat felsefesi ise yalnzca sanat yaptlar erevesi iinde sorgular. Baka bir deyile, sanat felsefesi, estetiin kavram ve problemlerini snrl bir alanda inceler.

Bu paraya dayanarak aadaki yarglardan hangisine

ulalamaz

A) Gzellik sanat ile snrl deildir; baka alanlarda da sz konusudur.

B) Estetik, doadaki veya evremizdeki bir olayn gzel olup olmadn sorgulayabilir.

C) Sanat felsefesinde ele alnan baz kavramlar, estetiin kapsamini da girer.

D) Gzel, hem estetiin hem de sanat felsefesinin konusu olabilir.

E) Sana yapt doadaki gzelin, sanatnn yorumuyla yanstlmasdr.



CEVAP ANAHTARI -1. E 2.D 3.A 4.C 5.B 6.A 7.D 8.C 9.B 10.E


2000 SS FELSEFE SORULARI

1. Felsefenin insana ve topluma yapt katklar gremeyen kiiler onun bo ve gereksiz bir ura olduunu ileri srmektedirler. Oysa insan yaamndaki rol kolayca gzlenen telefon, bilgisayar veya televizyon gibi nesnelerin retiminde felsefenin dorudan katks olmasa da deer ve dncelerin retimindeki katks yadsnamaz. Ancak deer ve dncelerin insan yaamndaki yansmalar yalnzca dolayl olarak gzlenebilir.

Bu paraya dayanarak felsefe ile ilgili aadaki yarglardan hangisine ulalabilir

A) Gnlk yaam zerindeki etkisini grmek gtr.

B) rettii dnceler arasnda tutarszlklar bulunabilir.

C) Ortaya koyduu idealler konusunda bireylerin uzlamas zordur.

D) Her toplumu farkl biimlerde etkiler.

E) Sorgulad kavramlar zamanla deiir.





2. ● Felsefe, insan, onu evreleyen evreni ve toplumu bilmek ve tanmak amacnda olduu iin eitli bilim alanlarnn bu konulardaki bulgularn kullanr.


● Bilim, doru bilginin koullar, kaynaklar ve snrlar konusunda kendisine yol gsterebilecek ve onu eletirebilecek olan felsefi grlerden yararlanr.

Bu iki bilgiye dayanarak felsefe ve bilimle ilgili aadaki yarglardan hangisine ulalabilir.

A) Ayn sorulara farkl yantlar verirler.

B) Bilgi edinmede ayn yntemleri kullanrlar.

C) Aralarndaki rekabetten g alrlar.

D) Toplumsal deimeden ayn lde etkilenirler.

E) Birbirlerini karlkl olarak beslerler.



3. Kk ocuklar bilimin konusuna giren sorular sorduunda bir ok yetikinin ardn gzlyorum. “Ay neden yuvarlak” diye soruyor ocuk. Bir ukurun derinlii en fazla ne kadar olabilirDnyann doum gn ne zamanBir ok yetikin bu sorular tedirgin ya da alayc bir tavrla yantlyor veya yan iziyor. “Ne sanyordunAy kare mi olacakt yani” Ksa sre sonra, ocuk bu sorularn yetikinleri sktnn farkna varyor. Byle birka daha deneyim yaadktan sonra da bilimden souyor.

Parada, ocuklarn bilimden soumas aadakilerin hangisine balanmtr

A) ocuklarn bilimsel konulardan abuk sklmalarna

B) Yetikinlerin ocuklara az zaman ayrmalarna

C) ocuklarn uygun soru sormay bilmemelerine

D) ocuklarn merak duygularnn gerektii gibi karlanmamasna

E) Yetikinlerin, ocuklar bilimsel konulardan uzak tutmak istemelerine



4. * Bir toplumbilimci deerleri veya insanlar aras ilikileri incelerken bireyleri belli bir biimde davranmaya yneltmez. Sadece, olan olduu gibi ele alr.

* Kepler yasalar, gezegenlerin nasl hareket etmesi gerektiini deil, nasl hareket ettii belirtir.

Bu iki durum , bilimsel bilginin hangi zelliine rnektir

A) Evrensel olmas

B) Varolan durumu betimlemesi

C) Mantk ilkelerine dayanmas

D) Birikimli orak ilerlemesi

E) Olaylarn denetim altna alnmasna olanak salamas


5. Doa bilimlerinin kulland yntemlerden biri de tmevarmdr. Bu yntemle, belirli gzlemlerden yola karak, gzlenmemi olanlar da iine alan genellemelerde bulunulur. Bu akl yrtme biiminin gvenilmez olduunu iddia edenler, pazardan elma alan bir kiinin tavrn rnek verirler. Bu kii tezgahtaki elmalardan birkan inceledikten sonra dierlerinin de inceledikleri gibi olmas gerektiine karar vererek elmalarn tmn satn alr. Elmalarn hepsini incelemedii iin, eve geldiinde bu kiinin beklediine uymayan, biimsiz, rk bir elma ile karlama olasl her zaman vardr.
Bu parada aadakilerden hangisi tmevarm ynteminin sakncal bir yn olarak ileri srlmektedir

A) Duyulara dayal bilgi edinme yolu olan gzlemden yararlanlmas

B) Doann akna mdahale edilmeyip, gzlenecek nesnelerin doann kendi ak iinde ortaya kmasnn beklenmesi

C) Btnn snrl saydaki elemanyla ilgili deneyimlere dayanarak btn hakknda yargya varlmas

D) Genellemenin herhangi bir olguya dayanmadan, akl ve mantk ilkeleriyle yaplmas

E) Doadaki her olayn bir nedeni olduu varsaymnn temele alnmas


6. Bir aratrmay tamamladm zaman, sonularm ve dayanaklarm nce meslektalarmn katld bilimsel toplantlarda sunarm. Eer bir yanllk ya da eksiklik bulunmazsa, almam makale haline getirip bir dergiye yollarm.Derginin editrler kurulu makalemi uygun grrse, iki ya da hakemden gr ister. Her hakem ayr ayr, makalemin yaymlanmas hakkndaki grn derginin editrne bildirir. Hakemler aratrmamda yanl bulursa, editr bu yanllar bana yazl olarak iletir. Ben bu yanllar dzeltebilirsem sre yeniden balar. Ancak bunlar dzeltemezsem, aylarca uraarak bulduum sonular unutup almaya yeniden balarm.

Bilimsel almann bu parada anlatlan evresi aadakilerden hangisiyle zetlenebilir

A) Bilimsel bilgi, bilimsel ynteme uygun biimde yaplan deneyler sonucunda elde edilir.

B) Farkl bilim dallar arasndaki dayanma bilimsel gelimeyi hzlandrr.

C) Bilim adamnn sahip olduu dnya gr, ne tr bilimsel alma yapacan ve bulgularn nasl yorumlayacan etkileyebilir.

D) Bir bilginin bilimselliinin yetkili bilim evresince denetlenip onaylanmas gerekir.

E) Bugn birtakm olgular aklamada yararlanlan bir bilimsel gr, zamanla yerini baka bir bilimsel gre terk edebilir.





7. Faydac ahlak anlayna gre, en ok sayda en byk lde mutluluk salayan eylem, ahlaki bakmdan doru eylemdir. Dolaysyla bir eylemi doru veya yanl olarak deerlendirmek iin ncelikle o eylemin, ilgili kiilerin tmne salad hazlara ve getirdii aclara bakmak gerekir.

Bu paraya gre, faydac ahlak anlay bir eylemin ahlaki bakmdan doru olup olmadn deerlendirirken aadakilerden hangisini lt alr

A) Eylemin sonularn

B) Eylemde bulunan kiilerin niteliklerini

C) Eylemin hangi koullarda gerekletirildiini

D) Toplumun eylemde bulunan kiiye kar tutumunu

E) Eylemin hangi amala yapldn





8. nsanlarn dnce ve grlerini serbeste ifade etmesi, dorularn ve gereklerin ortaya kmasna ve kavranmasna katkda bulunur. Bir dnrn dedii gibi, dncelerin savunulmasndan gerekler doar.

Aadakilerden hangisi bu gr destekler

A) Devletin ekonomik alana mdahalesinin azald, bireylerin zgrce ekonomik giriimde bulunduu dnemlerde toplumsal refah ykselmitir.

B) Bilim ve felsefedeki balca ilerlemeler, dnce ve inan zgrlnn olduu dnemlerde ve lkelerde gereklemitir.

C) Bireyin yeteneklerini zgrce gelitirdii eitim ortamlarnda, dnyada iz brakan sanatlar yetimitir.

D) Bireylerin yurtta olarak haklarnn korunduu toplumlarda oluan gven ortam, insanlarn daha retken olmalarn salamtr.

E) eitli dnce ve grlerin bir arada yaamas, ilk nce deiik kltrlerle iletiim olana bulan toplumlarda grlmtr.





9. Aristoteles, ynetim biimlerini anlatrken yle demektedir-“Devlet bir ok kii tarafndan ynetilirse bu ona, tpk giderleri topluluka karlanan bir lenin tek kiinin hazrlayaca lenden daha stn olmas gibi bir stnlk salar. Onun iindir ki ounluk, birok durumda, her kim olursa olsun tek bir kiiden daha iyi yargtr. Ayrca okluk daha g bozulur ve kstrlr. Kt bir annda olan ya da konuya ilikin ok gl duygular bulunan bir kiinin yargs ister istemez arpk olacaktr. "te yandan, bir kitlenin yargda bulunmas durumunda, kitleyi oluturan her kiinin ayn anda ayn duygulara kaplmasn ve yargsn arptmasn ayarlamak gtr.”

Aristoteles, bu szleriyle aadakilerden hangisini vurgulamaktadr

A) Ynetim yetkisinin bir ok kiiye datlmasnn iktidar kavgasn nleyeceini

B) Devlet ilerinde iblmnn, halk arasndaki dayanmay artracan

C) Ynetim sorumluluunun bir gruba paylatrlmas gerektiini

D) Kiilerin grup iinde, yalnz balarna olduundan daha duygulu davrandklarn

E) nsann mutlulua ancak toplum iindeyken eriebileceini



10. Bir tabloda gkyznn mavi, otun yeil olmasn bekleyen kimseler, tabloda baka renkler grnce arrlar. Oysa, mavi gk ve yeil ayrlara ilikin her eyi unutmay bile denesek, dnyaya sanki baka bir gezegenden imdi gelmiesine bakp onu ilk grm gibi olsak, ite o zaman nesneler deiik renklerle grnrlerdi bize. Ressamlarda bazen baka bir gezegenden gelmi gibi, dnyay yepyeni bir gzle grmemizi isterler. Bize, doadaki varlklarn gzelliklerini grmeyi retenler de onlardr. Onlar izleyip, onlardan bir eyler renirsek, pencereden dar bakmak bile heyecan verici bir servene dnecektir.

Bu parada, sanat eserinin hangi zellii vurgulanmaktadr

A) Sadece, gzel olmas amacyla yaplmas

B) Bir benzerinin olmamas

C) Belirli bir sanat akmnn izlerini tamas

D) Sanatnn z ve biim arasnda kurduu bir dengenin sonucu olmas

E) Dnyay, alk olunandan fakl bir anlayla yanstmas



Cevap Anahtar -1.A 2.E 3.D 4.B 5.C

6.D 7.A 8.B 9.C 10.E


2001 SS FELSEFE SORULARI

1. Felsefe, kendine dnk dnmedir. Felsefe yapan zihin hibir zaman yalnzca bir nesne hakknda dnmez. Herhangi bir nesneyi dnrken, ayn zamanda hep o nesneye ilikin kendi dncesi hakknda da dnr. O zaman, felsefeye ikinci dereceden dnce, dnce hakknda dnce denebilir.

Bu parada felsefenin hangi zelliinden sz edilmektedir

A) Cevaplarndan ok sorularyla varolduundan

B) Dnme srecinin her aamasnda yer aldndan

C) Kendi etkinlii zerinde younlap kendi kendini sorguladndan

D) zgr dnmenin yntemi olduundan

E) Sorularn bilimsel verileri temel alarak oluturduundan


2. nsan, yalnzca bir organizma olmaktan te, zihne ve buna olarak da bilince sahip bir varlktr.nsan kimi gereksinimlerini bilincinden bamsz bir ekilde, baka birok canlnn yaam ilevleri gibi, igdleriyle salayabilir. Yine de onun en belirgin zelliklerinden biri, eylemlerinin byk bir blmn bilerek ve istenle yapyor olmasdr. nsan bilinli eylemleriyle, igdsel olarak yapabileceklerinden pek ounu ve ok daha etkili olanlarn gerekletirir. Bu yolla, doay, yaam asndan daha uygun koullara doru deitirir.
Bu paraya gre insan dier canllardan ayran zellik aadakilerden hangisidir

A) Eylemlerinin, daha ok dnsel srelere dayal olmas

B) Dier canllar zerinde stnlk kurmas

C) evre koullarna uyum salamas

D) Dier canllarla bir arada yaayabilmesi

E) gdlerinin dier canllardan daha gl olmas



3. Eer bir bilginin bilimsel olarak ortaya konmas gerekiyorsa, her eyden nce onu dier bilgilerden ayrann, yani ona zg olann kesinlikle belirlenebilmesi gerekir. Bu belirlemenin yaplmad bilgiler oaldka, terimler, kavramlar birbirine karr, bilim bundan son derece zarar grr.

Bu parada bilimsel alma alannda aadakilerden hangisinin nemi zerinde durulmaktadr

A) Kesin bilgiye ulama ynteminin

B) Uygulama alanlarnn saptanmas

C) Benzer alanlarla olan etkileimin

D) Bilginin snrlarn belirlemenin

E) alma etiinin


4. Akam karanlnda eve girdiinizde her zamanki gibi elektrik dmesine basyorsunuz; ama beklediinizin tam tersine lambanz yanmyor. Bir an iin aknlk iindesiniz. ster istemez ok gemeden kafanzda birtakm olaslklar belirecek, aknlnz giderecek bir aklama bulmaya girieceksiniz. Sigorta atm olabilir, ampul gevemi olabilir vb. Bu olaslklardan birinin doru kmas halinde aknlnz giderilmi olacak, beklenmeyen durum sizin iin beklenen bir durum nitelii kazanacaktr. Demek oluyor ki aklama abas aknlmz giderme, beklentilerimizle olup bitenler arasndaki uygunluu salama ihtiyacmzdan domaktadr. Bu, gnlk dnme dzeyinde olduu gibi bilimde de byledir.

Bu paraya gre “aklama” eylemi aadakilerin hangisinden kaynaklanmaktadr

A) Her sorunun cevaplanabilmesi iin yeterli bilgiye sahip olunduu inancndan

B) Beklenmeyen bir durumun yaratt huzursuzluu giderme isteinden

C) Bilimsel bilginin bakalarna da aktarlmas gerektii dncesinden

D) Gnlk dnce dzeyinden, bilimsel dnce srecine geilmesi gereksiniminden

E) eitli alanlardaki bilgileri birbiriyle ilikilendirme abasndan


5. Filozof, bir temele oturtulmu ama sonuna kadar gelitirilmemi bir dnceden ie balar ve bu dnce zerine almaya devam ederse, bu n ilk kvlcmlarn borlu olduu dnrn ulat yerden daha ileri gider.
Bu para aadaki yarglardan hangisini destekler

A) Filozof, iine nyargsz ve eskimi genellemelerden arnarak balamaldr.

B) Filozof, felsefi soruturmaya balarken, sorulabilecek tm sorular ncelikle kendisine sormaldr.

C) Filozof, yaad an ele alnmam temel sorunlarndan yola kmaldr.

D) Felsefe etkinlii, filozoflarn kendi aralarndaki tartmalarla geliir.

E) Filozoflar felsefi dnce birikiminden beslenir ve bu birikime katkda bulunur.


6. Yaptmz her eylem dnyamz ekillendirir. Her eylemimizle, aslnda ne istediimize, dnyann nasl bir yer olmas gerektiine ilikin zihinsel tasarmz ortaya koyarz. Yaptmz her eylem, insan olmaya ilikin bir deeri korur veya o deere zarar verir. rnein, yoksul birine yardm ederken aslnda yaptmz; “Herkes muhta durumdaki kiilere yardm etmelidir.” demektir. Bunu dnyann her yeri ve herkes iin her durumda talep ederiz. Tersine, eer hrszlk yapyorsak veya herhangi bir tr hrszla gz yumuyorsak bu; “Hrszlk yapmak iyi bir eydir ve dnyann herhangi bir yerinde herhangi bir kimse hrszlk yapabilir.” demektir. Bu durumda artk; “Hrszlk ktdr.” deme olanamz ortadan kalkar.

Bu parada savunulan gr aadakilerden hangisiyle zetlenebilir

A) nsan, eylemlerinden sorumludur.

B) Eylemlerimiz bizi mutlulua gtrmelidir.

C) Eylemin deeri, bireye salad faydayla llr.

D) Hukuk kurallar ahlak kurallarna uygun olmaldr.

E) yi ve kt, greceli kavramlar olduu iin bunlar hakknda yargya varmak gtr.


7. Erdemli insan, yalnzca erdemli olma zelliklerini tayp bunun bilincinde olan insan deildir; eylemleriyle de sahip olduu erdemleri yanstabilmelidir. amzda, erdemler zerine konuulup, erdemli olmaya ilikin bilgiler retilmesine karn, insanlarn eylemleri ve szleri birbirini tutmamaktadr. Erdemli insan, bilgisi ile yapt, dncesi ile eylemi arasnda boluk olmayan insandr.
Bu parada erdemin hangi yn vurgulanmaktadr.

A) Gzlemlenebilmesinin ok zor olduu

B) Eylem alanna da tanmas gerektii

C) Ancak bilgili kimselerin sahip olabilecei

D) Sonucunun kiiye bir baar olarak dnmesi gerektii

E) Mutluluk verdii lde deerli saylaca


8.. Doktorlar, ateli hastalklar, balangcnda iyiletirmenin hi de g bir i olmadn, asl gln herhangi bir hastal saptama konusunda yaandn sylyorlar. Ama zaman geip de eer hastaln ayrdna varlp gerekenler yaplmazsa, iyiletirilmesi ok g oluyor. Ayn ey “devlet” iin de sz konusudur. nk, herhangi bir ynetimde ortaya kma olasl bulunan aksakl ve huzursuzluklar nceden saptandnda, bu tehlikeyi nlemek daha kolaydr. Ancak, bu aksaklklarn herkes tarafndan grlecek lde filizlenip bymesine izin verilecek olursa, olaylar kontrol altna almak iin etkili areler bulmakta zorlanlacaktr.

Bu parada devletin sorumluluklarnn hangisinden sz edilmektedir
A) Eitim seviyesi yksek yurttalar yetitirmek iin politikalar gelitirme

B) leyiiyle ilgili olarak yurttalarn bilgilendirme

C) Varln srdrmek iin yurttalk bilincini glendirme

D) Kendi yapsn sorgulama ve kabilecek sorunlara kar nlem alma

E) Kii hak ve zgrlkleriyle ilgili uluslararas szlemelere bal kalma





9. Estetik beenilerin tartlamayaca sz doru olabilir; ama bu, geliebilecei dorusunu da dlamamaldr. Bunu, herkes, herhangi bir alanda, gnlk yaantsndan karabilir. rnein, deiik mzik trleri dinlemekten pek keyif almayan birisi, mziin dier trlerini inceleyecek vakit, istek ve frsat bulsa, yeledii tr ve tarzlar yanlmadan ayrt edecek dzeye gelebilir; artan bilgisi da mzikten daha ince tatlar almasna katkda bulunabilir. Ayn ekilde bir kii deiik minyatrleri seyrede seyrede minyatr sanat konusunda bir anlaya ve seicilie ulaabilir.



Bu paraya dayanarak aadaki yarglardan hangisine varlabilir



A) Sanat hakknda bilgi sahibi olmak iin sanata eletirel bakmak gerekir.

B) Yapm ok zaman ve emek gerektiren yaptlar ounluk tarafndan beenilir.

C) Sanat yaptlar ancak o rn yaratan sanatlar tarafndan aklanabilir.

D) zerinde gr birliine varlan yaptlarn sanatsal deeri vardr.

E) Sanattaki beeni,, karlalan eserler eitlendike eliir.


10. Byk bir sanat yapt karsnda kii, dnyaya bak asnn genilediini, hem dnyay hem de kendi benliini kavraynn derinlik kazandn grr. Yeni bir k altnda bakar her eye, bir ok eyi ilk kez grr; ama hep olgunlaarak bakar. Her yaptn dnyas, bir bakma, onu alglayann dnyasyla btnleir; iki dnyann karlkl alveriinden kendi benliinin aydnlandn gzler kii.

Bu parada bir sanat yaptnn hangi zellii vurgulanmaktadr.

A) nsan doasn yanstmas

B) Sanatnn duygularn dile getirmesi

C) zleyen kiiyi gelitirmesi

D) Bir einin daha bulunmamas

E) Bir yarar gzetilerek yaplmamas




CEVAP ANAHTARI :

1.C 2.A 3.C 4.B 5.E 6.

2002 SS FELSEFE SORULARI

1. Dnme, doutan gelen baz yatknlklara dayal olmasna karn, renmeyle gelien bir etkinliktir. Bu adan, byk dnrler de dahil, herkes “dnme rencisi” saylabilir. Dnmek bir borlanmay da beraberinde getirir. Dnme srecinde borcumuzu “yanl”la der, karlnda “doru”yu alrz.nsanolu yanl yapmaktan kurtulamayacana gre, bu sre asla bitmez. Her seferinde bilginin kristal kalesini ykar, sonra yeniden daha ykseini kurmaya balarz.

Bu parada, dnmeyle ilgili olarak aadakilerden hangisi vurgulanmaktadr

A) Kesin bilgiye ulamann en etkili yntemi olduu

B) Yaplan hatalardan alnan derslerle srekli gelitii

C) Soyut verilerden yola karak somut sonulara ulama abasndan kaynakland

D) Yalnzca zgr ve bamsz bir ortamda geliebilecei

E) Btn sorularn cevaplanabilecei varsaymna dayand



2. Bir masalda, iki terzi, krala diktikleri giysiyi yalnzca akll insanlarn grebileceini syleyerek onu kandrrlar. Aslnda ortada, dikilmi herhangi bir giysi yoktur. Kralla karlaanlar, aklsz diye damgalanmamak iin, onun plak grndn sylemez; aksine, olmayan giysiye herkes vgler yadrr. Kraln plak olduunu, onu gren bir ocuk syler yalnzca. Bir dnr de bir ocuk gibi, gerei syleyebilecek yreklilikte olmaldr. Kendi ann tm nyarglarna karn, saygnln zedelenmesi pahasna, gerei olduu gibi ortaya koymal; ocuklarn yetikinlikte yitirdikleri bu zellii korumaya almaldr.
Bu paraya gre, bir dnrde aadaki zelliklerden hangisinin bulunmas gerekir

A) Cevaplardan ok, sorulara arlk verme

B) Soruturmasna, olabildiince ok soruyla balama

C) Bilimsel otoritelerle uyum iinde alma

D) Daha nce cevaplanmam sorular sorma

E) Genel gr ve kabullerin tutsa olmaktan kanma




3. Filozoflar ilerini yaparken sorulardan yararlanrlar. Filozofun elindeki sorular, probleme zm getirmenin bir anahtardr.Genellikle, karlalan problemler zaman ierisinde pek fazla deimez. Zamanla deien, filozofun problemin zmnde rol oynayan farkl etkenleri seebilmesidir. Problemi, farkl sorular sorarak irdelediinde “varolan”n daha nce gzden kam olan yanlar aydnlanmaya balar, Bylece her doru soru, onu problemi zmeye bir adm daha yaklatrr.

Bu parada filozofun sorduu sorularn hangi yn vurgulanmtr

A) Problemlerin zmne k tutmas

B) Olaylarda fazla deiiklik olmadn gstermesi

C) Herkes tarafndan sorulduunda nemini yitirmesi

D) Dnyaya egemen olma isteinden kaynaklanmas

E) zlemeyecek problemler iin zaman harcanmasn nlemesi



4. Bilimin byk trajedisi, gzelim bir hipotezin gzelim bir hipotezin acmasz bir gerek tarafndan ldrlmesidir.

Bu gr, bilimsel hipotezle ilgili aadaki yarglardan hangisini destekler

A) Hipotez oluturulurken bilimsel yasalardan yararlanlmaldr.

B) Bir hipotezi rtecek kantn bulunamam olmas o hipotezin doru olduunu gsterir.

C) Bilinmeyenin aklanmasn salayan hipotezler gzel grnr.

D) Bir hipotez doru grnse de aratrma bulgular onun yanl olduunu ortaya koyabilir.

E) Hipotez hem yaln hem doru olmaldr.



5. Bilim adam problem zme srecinde, nce, problemini aydnlatacak noktalar saptamal, sonra bu saptamalarda deneysel olarak snanabilir sonular karmaldr. kinci aama iin gereken bilgiyi ona okul renimi vermitir; bu bilgilere dayal almalar onun baarl olmasn salar. Ancak ilk aamada baarl olabilmesi iin bilim adamnn elinde ne bilinen bir yntem vardr ne de okulda rendiklerinin ona yarar olacaktr.

Aadaki yarglardan hangisi, bu parada ne srlen gr zetlemektedir

A) Ayn probleme zm arayan bilim adamlar, ayn noktadan yola ksalar bile farkl sonulara ulaabilirler.

B) Bilim adam bilimsel kuramlardan yola ktnda, ulaaca sonular bilim evreleri tarafndan kabul edilecektir.

C) Bilim adamnn baarl olabilmesi, yalnzca eitim ile deil, probleme zm getirecek noktalar fark etme yeteneine de baldr.

D) Bilim adamnn izledii yntem doruysa ulat sonu da dorudur.

E) Bilim adam almalarna balarken kendisinden nceki nemli almalar incelemeli onlardaki eksiklikleri grebilmelidir.


6. Dnyada ktlk, ou zaman bilmemekten kaynaklanr. Tek bana iyi niyet, iyiyi istemek bir eylemin iyi sonu vermesi iin yeterli deildir. Sadece iyiyi istemekten yola kan bir eylem, eer bilgiyle aydnlatlmamsa kty istemek kadar zarar verebilir.

Bu parada savunulan gr aadakilerden hangisidir

A) yiyi istemek, iyinin gereklemesi iin yeterli olmasa da ahlaki bir grevdir.

B) Kt niyetle yaplan bir eylem de yarar salayabilir.

C) Bilgiye dayal her eylem, iyi niyetle yaplmam olsa da iyi eylemdir.

D) yinin gereklemesi iin, hem iyinin amalanmas, hem de bilgiden yararlanlmas gerekir.

E) nsanlk deerlerini korumak ve yceltmek amacyla yaplan her eylem iyi eylemdir.



2. nsan deerlidir. nk, doutan getirdii potansiyel ona “iyi insan” olana sunar. Yani kii uygun ortamda yeterli eitim alarak yetitiinde, herhangi bir alanda baarl olabilir, o alanda yaptklaryla insanla katkda bulunabilir.

Bu paraya gre, insan “deerli” yapan aadakilerden hangisidir

A) Hangi alanda uzmanlaacana kendi iradesiyle karar verebilmesi

B) yi ile kty ayrt edebilmesi

C) Uygun koullar salandnda insanla hizmet edebilecek yetenekte olmas

D) zelliklerinin bir ksmn doutan getirmi olmas

E) Her koulda zorluklarn stesinden gelebilecek potansiyele sahip olmas



3. Geometri kurallar belirlenirken nasl nokta, izgi, uzay gibi temel kavramlardan yola klyorsa, hukuk kurallar da hak, adalet, etik gibi temel kavramlara dayandrlr; yasalar bu kavramlardan tretilir. Tarih boyunca ister teokrasiyle, ister otokrasiyle, ister demokrasiyle ynetilsin, tm devletler hukuka gereksinim duymulardr. Bir devletin hukuk sistemi, o devletin yapsnn biimlenmesinde etkilidir. Devletlerin hukuk sistemleri arasndaki fark belirleyen de yasa yaparken gerekli temel kavramlar hangi ilkelerden aldklar ve o kavramlar nasl kullandklardr.

Bu parada hukukun hangi ynnden sz edilmemektedir

A) Belirli kavramlar temel aldndan

B) Her tr devlet dzeni iin gerekli olduundan

C) Devlet dzeni zerinde etkili olduundan

D) Yapsnn, dayand temel kavramlara gre deitiinden

E) Bilimsel kurallarla uyumlu olmas gerektiinden



4. nsan olarak yaantlarmz ve i dnyamz bilinmeyenlerle, kefedilmemiliklerle doludur. Sanat, insann i dnyasn kefetmeye, adlandrmaya alr. Sanat yaptnda okura, seyirciye, dinleyiciye sunulan onun iin yeni olan bir yorumdur. Bir iir, bir resim, bir senfoni, insan iin hep yeni bir keif, yeni bir adlandrmadr. Gerekten de bir sanat yaptyla ilk kez karlatnda insan artan budur.

Bu parada, bir sanat yapt karsnda duyulan aknlk aadakilerden hangisine balanmaktadr

A) Dnyay eletirel bir bak asyla yanstmasna

B) nsann anlayamadklar karsnda duyduu korkuyu gidermesine

C) nsan nceden farkna varamadyla kar karya getirmesine

D) nsana ho duygular yaatmasna

E) Baka sanat yaptlarnda ele alnmam bir konuyu ilemesine



5. Kitap okuyan bir ocuun kendisini kitabna konusuna kaptrmas, sz gelii zavall Robinsonu adadan kurtarmak iin kafa yormas, sanat yaptnn doas ynnden ilgin bir durumdur. Elindeki romana dalm bir yetikinin, odaya baka birinin girmesiyle birden irkilmesi, gerek dnyaya ancak birka saniye duraksadktan sonra uyum salayabilmesi de byle bir durumun sonucudur. Bu iki rnekte de romann kurmaca yaps, okuru yaad dnyadan ekip olaylarn salt duyularla izlenemeyecei bir dnyaya itmitir.

Bu paraya dayanarak sanat yaptyla ilgili aadaki genellemelerden hangisine ulalabilir

A) D gcyle kefedilebilecek ayr bir dnyas vardr.

B) Sanatnn dnyaya bak asn yanstr.

C) Yaamn deerinin kavranmasna yardmc olur.

D) Temel amac, gerein kavranmasn salamaktr.

E) Gerek dnyay ycelterek yeniden kurgular.



CEVAP ANAHTARI -YOK


2003 SS FELSEFE SORULARI

1. Filozof “kavram dostu”dur. Bu, felsefenin yalnzca basit bir kavram derleme, kefetme sanat olmadn sylemek demektir. nk, kavramlar ille de birtakm formlar ya da keifler deillerdir. Baka bir deyile felsefe, kavramlar yaratmay da ieren bir disiplindir. Dost, kendi yaratlarnn dostudur. rnein; Platon “dea”, Aristoteles “Tz”, Descartes “Cogito” kavramlaryla neredeyse birlikte anlrlar. nk felsefelerinin temelini bu kavramlar oluturur ve bu kavramlar onlarn tanmlamalarna gre anlam kazanmtr.

Bu paraya dayanarak aadaki yarglardan hangisine varlabilir

A) Kavramlar basit bilgilerdir.

B) Felsefenin temelinde merak vardr.

C) Felsefe geree ulama abasdr.

D) Kavramlar yaratclarnn gl izlerini tar.

E) Dnme kavramlar arasnda iliki kurmaktr.


2. Dnmek, herkesin yrd yollardan baka yollarda yrme yreklilii gstermeyi gerektirir. O yollar bireyi dnp dolap herkesin gittii yola gtrse bile, hazr yolarln ok saydaki yolcusuyla kendi yolunu kendi aan tek yolcu arasnda byk ayrlklar vardr.

Bu parada sz edilen “yreklilik” aadaki dnme biimlerinden hangisine ortam hazrlar

A) Bamsz B) Tutarl C) arml

D) Eletirel E) Sistemli


3. En byk bilgi, bildiklerimizden baka bilgilerin de olduunu bilmektir.

Bu cmlede savunulan gr aadakilerden hangisiyle paralellik gsterir

A) nsan, aklyla her eyi bilebilir.

B) Bilgiler bizim bildiklerimizle snrl deildir.

C) En doru bilgi, iimize en ok yarayan bilgidir.

D) Doru bilgiye yalnzca sezgilerle ulalamaz.

E) Gvenilir bilgiler kendi deneyimlerimizden edindiklerimizdir.


4. Gerek sadece deneyimde vardr, hem de sadece herkesin kendi deneyiminde. Bu deneyimler, bir bakasna nakledildii an ykye dnr. Olaylardaki gerei, kesin gerei ispatlama olana yoktur. Olsa da bundan kanmak gerekir. Hayatn gereklii konusunu tartmay filozoflara brakmalyz. Gerek olan, benim u an denizin kysnda oturuyor olmam, ay nn yansmasn denizin sularnda grmem Gerek olan benim

Bu paradan aadaki sonularn hangisi karlamaz

A) Yaantlarn znel olduu

B) Gerekliin, yaadklarmz fark etmemizle ilgili olduu

C) Geree ancak yaayarak ulalabilecei

D) Yaanlanlarn bakasna aynen aktarlamayaca

E) Gereklii filozoflarn dnda kimsenin anlayamayaca



5. Dnyann ya da bilimin bana herhangi bir felsefi sorunun sunacan sanmyorum. Bana felsefi sorunlar sunan, dier filozoflarn dnya ya da bilim hakkndaki yorumlardr. Genelde iki tr sorunla ilgileniyorum-Birincisi filozofun ne demek istediini tam ve doru olarak kavramak, ikincisi de sylediklerinin doruluuyla ilgili doyurucu dayanak olup olmadn bulmak.


Bu parada sz edilen iki sorun, srasyla aadakilerden hangisinde verilmitir

A) Anlama – Temellendirme

B) Dorulama – Yanllama

C) Aklama – Anlama

D) Yorumlama – Tanmlama

E) ndeyide bulunma – Aklama


6. nsan bir fotoraf makinesi deildir; btn alglarmz baz varsaym ve kavramlar erevesinde olumaktadr. Gnlk yaamda olduu gibi bilimde de evremizde olup biten her eyi deil, ancak baz eyleri alglar veya gzleriz. Aratrmasnn amacna gre bir ayklama yapmak, yalnz konusuna ilikin olgularla ilgilenmek, bilim adam iin hem doaldr hem de bir zorunluluktur.

Bu paraya dayanarak aadaki yarglardan hangisine ulalabilir

A) Bilimsel almalar birikimli olarak ilerler.

B) Bilimsel almalarda seicilik sz konusudur.

C) Bilimsel yasalar uygulanabilir niteliktedir.

D) Bilimde ama, genellenebilir sonulara ulamaktr.

E) Bilimsel yasalar evrenseldir.



7. Bir kii, bir eylemin kendini haksz duruma dreceini bile bile o eylemi yapyorsa, bu kii bilinli olarak hakszdr. te yandan hakszlk alkanlk haline geldiinde, hakszlktan kanmann kiinin elinde olmad da bir gerektir. Fakat yine de kii alkanlklarndan sorumludur; nk o, alkanlklarnn gerek yaratcsdr. Her ne kadar eylemin yinelenmesi alkanla neden olsa da eylemin dayana zgrlktr.

Bu parada savunulan grn temelindeki dnce aadakilerden hangisidir

A) Alkanlklar yaam kolaylatrr.

B) Toplum bireylere sorumluluklarn hatrlatmaldr.

C) Haksz eylemleri yapanlar cezalandrlmaldr.

D) Snrsz zgrlk olumsuzluklarn nedenidir.

E) nsan, ahlakla ilgili eylemlerinde zgrdr.





8. Brian Redheade gre, siyasal dnce tarihi, belli bir soruyu yantlama abalarnn tarihidir. Soru aynen durmakta yalnzca yantlar deimektedir. Verilen yantlarn balcalar unlardr:

- nk, varlm devletin varlna baldr.

- nk, devlet tanrnn iradesidir.

- nk, devlet ve ben bir anlama yaptk

- nk, devlet ahlaki dncenin gereklemesidir.



Buna gre, siyasal dnce tarihi aadakilerden hangisinin sorgulanmasna dayanr

A) Brokrasinin gereinin

B) Devlet-ekonomi ilikisinin

C) Devlete itaat nedeninin

D) deal dzenin olabilirliinin

E) Bireyin devlet iin vazgeilmezliinin



9. Kimi sanatlar dnyay, ona ilikin her trl bayat algnn, pembe ten, sar veya krmz elmalara ilikin her trl nyargnn dnda,

 »11 snf felsefe kitab cevaplar, »11 snf felsefe kitab deerlendirme sorular cevaplar, »11 snf felsefe kitab cevaplar sayfa 10, »FELSEFE HKMET LKS,

Yorumlar

Adınız :

E-Mail Adresiniz :

Yorumunuz :

Yorum yapılmamış.